(ANTV) - Tôi có theo dõi chương trình trao đổi của các đại biểu Quốc hội tại các phiên họp toàn thể trên hội trường về vấn đề chương trình (CT) và sách giáo khoa (SGK). Là người đã tham gia nhiều lần biên soạn CT và SGK, tôi ngạc nhiên trước một vài ý kiến cho rằng: Bộ GD&ĐT có vẻ đã chưa làm tròn trách nhiệm quản lý nhà nước khi không thực hiện biên soạn một bộ SGK của Bộ. Nhà nước xã hội hóa để các tổ chức, cá nhân tham gia biên soạn SGK, nhưng Nhà nước vẫn phải giữ vai trò chủ đạo…
Tôi hiểu Nhà nước ở đây là Chính phủ, cụ thể là Bộ GD&ĐT. Tôi cũng hiểu ý kiến nêu như thế là để yêu cầu Bộ GD&ĐT đứng ra tổ chức biên soạn một bộ SGK theo ngân sách nhà nước. Nghĩa là Bộ GD&ĐT phải biên soạn một bộ SGK của Bộ thì mới thể hiện đúng vai trò chủ đạo trong quản lý nhà nước.
Vì sao Bộ GD&ĐT không nên biên soạn thêm một bộ SGK nữa thì đã có nhiều đại biểu Quốc hội, nhiều người, nhiều tờ báo lên tiếng, đã nêu đầy đủ các lí do rất thuyết phục. Ở đây, tôi chỉ xin làm rõ, trong việc biên soạn CT và SGK, có phải Bộ GD&ĐT chưa làm tròn trách nhiệm hay không?
Bộ GD&ĐT thực hiện vai trò quản lý nhà nước
Trong Luật Giáo dục 2019, chương VIII đã nêu rất rõ yêu cầu Quản lý nhà nước của Bộ về CT và SGK. Cụ thể Bộ GD&ĐT: “Quy định mục tiêu, chương trình, nội dung giáo dục; khung trình độ quốc gia; tiêu chuẩn nhà giáo; tiêu chuẩn, định mức sử dụng cơ sở vật chất, thư viện và thiết bị trường học; việc biên soạn, sử dụng sách giáo khoa, giáo trình; việc thi, kiểm tra, tuyển sinh, liên kết đào tạo và quản lý văn bằng, chứng chỉ; việc công nhận văn bằng do cơ sở giáo dục nước ngoài cấp được sử dụng tại Việt Nam.” ( Mục 4. Điều 104)
Như thế, đối chiếu với quy định vừa nêu của Luật Giáo dục, có thể thấy ít nhất hai điểm:
Thứ nhất, về quản lý nhà nước, Luật Giáo dục không hề quy định Bộ GD&ĐT phải đứng ra tổ chức biên soạn một bộ SGK.
Thứ hai, trong thời gian qua, Bộ GD&ĐT đã thực hiện rất đầy đủ các yêu cầu về quản lý nhà nước nêu ở mục 4. Từ tổ chức biên soạn, thẩm định CT giáo dục phổ thông 2018 đến việc, quy định các yêu cầu về biên soạn SGK và các tiêu chí đánh giá SGK (Thông tư 33) hết sức chặt chẽ.
Trong lần đổi mới này, CT giáo dục mới là yếu tố pháp lý quan trọng nhất, mang tính pháp lệnh, SGK chỉ là các học liệu.
Vai trò quản lý nhà nước của Bộ GD&ĐT được thể hiện ở các nội dung như:
Chủ trì xây dựng CT, thẩm định và ban hành, thực hiện triển khai CT là quan trọng nhất. Đó chính là việc Bộ đã giữ vai trò chủ động, chủ đạo trong quản lý nhà nước về CT;
Bộ GD&ĐT phối hợp các địa phương tổ chức lựa chọn SGK; phối hợp với các địa phương biên soạn, thẩm định và phê duyệt tài liệu giáo dục địa phương; chuẩn bị thiết bị dạy học. Bộ GD&ĐT phối hợp với Bộ Nội vụ và các địa phương chuẩn bị đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục;
Bộ GD&ĐT phối hợp với các địa phương hướng dẫn thực hiện CT và SGK mới. Bộ trưởng ban hành các văn bản triển khai CT giáo dục, triển khai việc đổi mới việc dạy học và kiểm tra đánh giá trong nhà trường nhằm đáp ứng yêu cầu của CT 2018; hướng dẫn xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch giáo dục của nhà trường, bảo đảm yêu cầu thực hiện CT 2018 linh hoạt, phù hợp với điều kiện cụ thể của địa phương và cơ sở giáo dục.
Có nhất thiết Bộ GD&ĐT phải viết một bộ SGK?
Tôi đã công tác trong ngành GD hơn 40 năm, trong đó có 30 năm tham gia biên soạn CT và SGK. Trải qua 3 lần đổi mới CT và SGK theo các Nghị quyết của Đảng, Nhà nước, Quốc hội... thực sự tôi thấy chưa lần nào việc biên soạn CT và SGK lại bài bản, kĩ càng và yêu cầu cao đến mức “khổ sở” như lần này. Không chỉ áp lực từ các yêu cầu và quy định của các cơ quan lãnh đạo, chỉ đạo cấp trên mà còn sự quan tâm, xem xét, góp ý của đông đảo các tầng lớp xã hội.
Việc biên soạn CT và SGK theo Nghị quyết 88 của QH đã và đang diễn ra ngày càng ổn định và thuận lợi. Tất nhiên việc đổi mới CT và SGK vẫn còn có những vấn đề cần điều chỉnh, uốn nắn; cần sự góp ý... nhưng về căn bản CT và SGK 2018 đáp ứng được những yêu cầu quan trọng được nêu trong nghị quyết 29 của TW và Nghị quyết 88 của QH.
Trong Nghị quyết 88 khuyến khích các tổ chức, cá nhân biên soạn sách giáo khoa trên cơ sở chương trình giáo dục phổ thông. Để chủ động triển khai chương trình giáo dục phổ thông mới, Bộ GD&ĐT tổ chức việc biên soạn một bộ SGK. Bộ SGK này được thẩm định, phê duyệt công bằng với các sách giáo khoa do tổ chức, cá nhân biên soạn.
Khi CT, SGK 2018 thực hiện đại trà, có ba bộ SGK đã được xã hội hóa thành công, có đủ SGK triển khai chương trình mới. Việc Bộ GD&ĐT không trực tiếp tổ chức biên soạn một bộ SGK cũng sẽ thuận lợi hơn cho việc phát triển xã hội hóa nội dung này, tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng giữa các Nhà xuất bản. Chính vì vậy, Quốc hội đã có Nghị quyết 122/2020 cho phép bộ chỉ tổ chức biên soạn khi không có tổ chức và cá nhân nào biên soạn.
Có thể nói, Bộ GD&ĐT vẫn còn những hạn chế nhất định, nhưng không thể nói Bộ đã chưa làm tròn trách nhiệm trong việc quản lý nhà nước về CT và SGK.
PGS.TS. Đỗ Ngọc Thống (Chủ biên chương trình môn Ngữ văn 2018)
(ANTV) - Khởi tố thêm 47 bị can trong đường dây lừa đảo bán kỳ nghỉ du lịch; TP.HCM: Triệt phá đường dây chế tạo, mua bán, tàng trữ trái phép vũ khí quân dụng; Ninh Bình: Bắt 94 đối tượng vi phạm và phạm tội liên quan đến ma túy; Phá đường dây đánh bạc, rửa tiền xuyên quốc gia quy mô cực lớn; Đắk Lắk: Triệt xóa đường dây đánh đề qua mạng - là những tin tức an ninh trật tự nổi bật 24h qua.
(ANTV) - Ngày 29/6, Hà Nội đã công bố quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm. Đây được xem là dấu mốc lịch sử trong quá trình phát triển của Hà Nội. Song, giá trị thực sự sẽ được đo bằng những công trình hình thành, những tuyến giao thông được kết nối và những cơ hội phát triển được hiện thực hóa.
(ANTV) - Hòa cùng không khí sôi động của World Cup 2026, một tiệm bánh thủ công đã thu hút sự chú ý của người hâm mộ khi sáng tạo ra những ổ bánh mì sourdough in chân dung các ngôi sao bóng đá, trong đó nổi bật nhất là hình ảnh của Lionel Messi. Sản phẩm độc đáo nhanh chóng trở thành hiện tượng, được nhiều người tìm mua không chỉ để thưởng thức mà còn để lưu giữ như một món quà kỷ niệm.
(ANTV) - Mawlynnong - ngôi làng nhỏ thuộc bang Meghalaya ở vùng đông bắc Ấn Độ với khoảng 600 cư dân, đã trở thành điểm đến du lịch nổi tiếng trong nhiều năm qua. Ngôi làng thu hút du khách vì cảnh quan sạch sẽ, những con phố không rác thải, thùng rác bằng tre có ở nhiều nơi và lối sống thân thiện với môi trường.
(ANTV) - Một siêu máy tính của Trung Quốc hiện vượt các đối thủ Mỹ để trở thành hệ thống mạnh nhất thế giới. Đây là lần đầu tiên kể từ năm 2017 có một máy tính của Trung Quốc đứng đầu bảng xếp hạng vốn đôi khi được xem là thước đo năng lực công nghệ của một quốc gia.
(ANTV) - Các doanh nghiệp sản xuất điều hòa của Trung Quốc đang đẩy mạnh sản xuất để đáp ứng nhu cầu tăng vọt từ thị trường châu Âu, khi khu vực này phải trải qua những đợt nắng nóng xô đổ các kỷ lục.
(ANTV) - Những người bị khuyết tật thường khó có thể di chuyển và việc được tắm biển đối với họ có lẽ là một điều xa xỉ. Thế nhưng tại Tây Ban Nha, người khuyết tật và người bị hạn chế khả năng vận động vẫn có thể tham gia các hoạt động thể thao như bơi lội để nâng cao sức khỏe thể chất và tinh thần.
(ANTV) - Trong quý 1 năm nay, thành phố Đà Nẵng đã chào đón hơn 4,2 triệu lượt khách, trong đó khách quốc tế đạt 2,34 triệu lượt. Điều này khẳng định, Đà Nẵng tiếp tục là một điểm đến hấp dẫn du khách. Tuy nhiên, cùng với sự gia tăng đó, cũng đặt ra nhiều vấn đề liên quan đến việc chấp hành các quy định pháp luật khi tham gia giao thông.
(ANTV) - Sau hơn 22 giờ bay, đoàn cứu nạn cứu hộ Việt Nam đã có mặt và sẵn sàng tham gia khắc phục hậu quả động đất. Đón đoàn tại sân bay, có Đại sứ Việt Nam tại Venezuela Vũ Trung Mỹ và Bộ trưởng Ngoại giao Venezuela Yvan Gil Pinto.
(ANTV) - Sáng nay (30/6), Tòa án Quân sự Trung ương tiếp tục phiên tòa phúc thẩm xét xử vụ án sai phạm tại dự án sân bay Nha Trang (cũ), thuộc tỉnh Khánh Hòa), liên quan đến Tập đoàn Phúc Sơn và một số cựu cán bộ thuộc Bộ Quốc phòng, UBND tỉnh Khánh Hòa.
