(ANTV) - Ngày này đúng 80 năm về trước, 25 triệu đồng bào ta từ Bắc tới Nam đã nhất tề vùng lên làm cuộc tổng khởi nghĩa oanh liệt, giành chính quyền về tay nhân dân, tạo nên một kỳ tích trong lịch sử dân tộc Việt Nam. Và thời khắc ấy cũng gắn liền với sự ra đời của lực lượng CAND. 80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành đã khẳng định bản chất cách mạng, sức chiến đấu kiên cường của lực lượng CAND, lực lượng vũ trang trọng yếu, tin cậy của Đảng, Nhà nước và nhân dân.
Lịch sử của CAND Việt Nam là lịch sử anh hùng, truyền thống của CAND Việt Nam là vẻ vang, thành tích của CAND Việt Nam vô cùng to lớn, góp phần quan trọng làm nên lịch sử hào hùng của dân tộc Việt Nam, đưa cách mạng Việt Nam vượt mọi thác ghềnh, giành hết thắng lợi này đến thắng lợi khác.
Đình Tân Trào, nơi đây đã được Bác Hồ và Trung ương Đảng chọn làm nơi tổ chức họp Quốc dân Đại hội trong hai ngày 16 và 17/8/1945. Tại đây, Đại hội đã tán thành chủ trương tiến hành Tổng khởi nghĩa.
Thực hiện lệnh Tổng khởi nghĩa giành chính quyền, dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhân dân cả nước đồng loạt vùng dậy. Chỉ trong vòng 15 ngày cuối tháng 8-1945 (từ 13 đến 28-8-1945), cuộc tổng khởi nghĩa đã giành thắng lợi hoàn toàn, chính quyền trong cả nước về tay nhân dân.
Ngày 2-9-1945, tại Quảng trường Ba Đình (Hà Nội), Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ lâm thời trịnh trọng đọc bản “Tuyên ngôn Độc lập”.
Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, chính quyền về tay nhân dân cũng là lúc lực lượng Công an nhân dân Việt Nam ra đời. Ở Bắc Bộ thành lập Sở Liêm phóng, ở Trung Bộ thành lập Sở Trinh sát và ở Nam Bộ thành lập Quốc gia tự vệ cuộc. Tuy tên gọi các tổ chức đó khác nhau nhưng đều có chung nhiệm vụ trấn áp phản cách mạng, bảo vệ Đảng, bảo vệ chính quyền, bảo vệ thành quả cách mạng.
Ngày 21/2/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký ban hành Sắc lệnh số 23/SL hợp nhất các Sở Liêm phóng, Cảnh sát và Quốc gia tự vệ cuộc thành Việt Nam Công an vụ. Đồng chí Lê Giản được cử giữ chức Giám đốc Việt Nam Công an vụ.
Ngày 18/4/1946, Bộ Nội vụ ban hành Nghị định số 121-NV/NĐ quy định chức năng nhiệm vụ và tổ chức bộ máy của Việt Nam Công an vụ. Đây là những mốc lịch sử đầu tiên trên chặng đường sự hình thành và phát triển của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam.
Đảng chọn Công an làm thanh bảo kiếm
CAND ra đời từ bão táp Cách mạng Tháng Tám, đó là những người con yêu nước, dấn thân vào trận tuyến mới khi chưa qua trường lớp đào tạo, với vũ khí duy nhất là lòng yêu nước và kinh nghiệm từ truyền thống dân tộc, đã tham gia bảo vệ an toàn, thành công lễ Tuyên ngôn Độc lập ngày 2/9/1945, ra mắt Chính phủ lâm thời.
Những ngày tháng sau đó, khi chính quyền của ta đứng trước tình thế ngàn cân treo sợi tóc, thù trong giặc ngoài, lực lượng Công an Bắc Bộ và Nha Công an Trung ương lại kịp thời và làm thất bại âm mưu thâm độc của thực dân Pháp, bảo vệ an toàn chính quyền Nhà nước non trẻ. Đảng chọn công an làm thanh bảo kiếm và lực lượng CAND đã luôn kề vai sát cánh, cùng Đảng, Nhà nước và nhân dân, tham gia vào quá trình xây dựng và bảo vệ chính quyền, đặc biệt là trong bối cảnh đất nước còn nhiều khó khăn, thử thách.
Khu di tích lịch sử Công an nhân dân Việt Nam (Di tích Nha Công an Trung ương) là một phần thuộc Di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt Tân Trào, nơi ở và làm việc của Nha Công an Trung ương từ tháng 4/1947 đến tháng 9/1950.
Những năm làm việc ở Đồng Đon và các địa điểm khác trên đất Tuyên Quang, Nha Công an Trung ương đã chỉ đạo lực lượng toàn ngành hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, trong đó có việc đảm bảo tuyệt đối an toàn cho các lãnh tụ, các cơ quan đầu não của Đảng, Chính phủ, bảo vệ căn cứ kháng chiến. Cũng chính tại nơi đây cũng đã chứng kiến những bước trưởng thành, nơi ra những chỉ thị, nghị quyết quan trọng có ý nghĩa lịch sử thời kỳ đầu đối với lực lượng Công an nhân dân.
Thôn Đồng Đon, xã Minh Thanh, tỉnh Tuyên Quang là địa điểm chứng kiến những bước trưởng thành của lực lượng công an nhân dân. Tại đây, ngày 21/2/1948, nội san “Rèn luyện” của Nha Công an Trung ương do đồng chí Lê Giản làm chủ nhiệm ra số đầu tiên. Tháng 10/1950, nội san trở thành một trong các tài liệu nghiên cứu học tập và tranh đấu của Nha Công an Trung ương. Tháng 9/1949, Nha công an Trung ương đã tổ chức Hội nghị điều tra toàn quốc lần thứ nhất. Hội nghị tập trung thảo luận hai vấn đề lớn là: Tổ chức bộ máy làm việc; kinh nghiệm điều tra nghiên cứu tình hình.
Thiếu tá Nguyễn Nhu Trang, Trưởng Ban quản lý Khu di tích lịch sử Công an nhân dân cho biết: Nha Công an Trung ương cũng giống như các cơ quan, đơn vị ở Hà Nội di chuyển về căn cứ địa Việt Bắc để tiếp tục cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Khi Nha Công an Trung ương khi di chuyển đóng quân tại đây thì ở nhờ nhà 1 số người dân. Để đảm bảo bí mật thì Nha Công an Trung ương đã làm tốt công tác phòng gian, bảo mật. Nha Công an Trung ương bấy giờ có tên gọi là “nhà ông cả Nhã”, lấy địa chỉ liên lạc là Việt Yên trong công tác liên lạc của Nha Công an Trung ương. Trong 9 năm kháng chiến trường kì, đặc biệt là nơi Nha Công an Trung ương ở và làm việc thì được nhân dân bảo vệ tuyệt đối an toàn. Trên địa bàn, nhân dân 1 lòng theo Đảng và hỗ trợ cho LLCA cũng như các lực lượng cách mạng.
Giành chính quyền đã khó, giữ được chính quyền càng khó hơn gấp bội. Nhiệm vụ bảo vệ chính quyền được đặt lên vai lực lượng vũ trang, trong đó có công an.
PGS.TS. Đỗ Văn Trụ, Chủ tịch Hội Di sản Văn hóa Việt Nam cho biết: Trong bối cảnh thù trong, giặc ngoài, “ngàn cân treo sợi tóc như vậy, lực lượng CA ra đời là 1 tất yếu lịch sử. Theo lời chỉ dạy, huấn luyện của Bác, lực lượng công an được hun đúc, tôi rèn rất nhiều để bảo vệ Đảng, chính quyền.
Dấu ấn Công an nhân dân trong kháng chiến giải phóng
Được Đảng và Bác Hồ trực tiếp tổ chức, luyện rèn, lực lượng Công an nhân dân Việt Nam đã sớm trở thành một lực lượng vũ trang trọng yếu, vừa chiến đấu vừa bảo vệ an ninh quốc gia. Trong suốt hành trình giành lại độc lập cho Tổ quốc, lực lượng CAND đã lặng lẽ góp mặt trên mọi chiến tuyến. Họ không chỉ là những người lính, mà còn là những người con trung kiên của đất nước, mang trong tim lý tưởng, và trên vai là sứ mệnh bảo vệ bình yên cho nhân dân.
Mỗi hiện vật tại triển lãm không chỉ là chứng tích của thời gian, mà còn là minh chứng cho trí tuệ, lòng dũng cảm và tinh thần sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc của lực lượng Công an nhân dân. Từ những năm tháng kháng chiến chống Pháp, đến cuộc đấu tranh chống Mỹ cứu nước lực lượng công an luôn là lực lượng tiên phong, âm thầm nhưng quả cảm.
Thiếu tá Nguyễn Bích Vân, cán bộ bảo tàng Công an nhân dân cho biết: Rất nhiều hiện vật ở đây gắn liền với các chuyên án lớn, những trận đánh đặc biệt ngay trong lòng địch. Đó là sự kết tinh của trí tuệ, tinh thần cách mạng và sự quả cảm của lực lượng công an nhân dân suốt hai cuộc kháng chiến. Chúng tôi cảm thấy rất tự hào khi được giới thiệu tới công chúng, cán bộ chiến sĩ trong lực lượng công an giúp mọi người hiểu hơn về truyền thống CAND.
Từng hiện vật, từng bức ảnh, từng trang tài liệu đều như lời kể sống động về một chặng đường chiến đấu kiên cường và đầy hy sinh của những người chiến sĩ công an. Ngay khi vừa thành lập, năm 1946, tại số nhà 7 phố Ôn Như Hầu – Hà Nội, lực lượng công an đã khám phá âm mưu phản cách mạng của Quốc dân Đảng, bắt giữ hàng trăm phần tử phản động, thu giữ vũ khí và tài liệu tuyên truyền chống phá chính quyền cách mạng.
Lực lượng công an không chỉ chiến đấu nơi tiền tuyến, mà còn luồn sâu, bám trụ trong vùng địch tạm chiếm, tổ chức hàng loạt chuyên án đặc biệt như: Chuyên án TN25 bóc gỡ mạng lưới gián điệp do Pháp cài cắm. Chuyên án CM12 đập tan âm mưu đảo chính, giữ vững an ninh quốc gia trong thời kỳ sau thống nhất.
Đại tá Lê NGọc Bốn, nguyên Trưởng phòng nghiên cứu Lịch sử An ninh chia sẻ: Có thể nói thế hệ công an đầu tiên tuy khó khăn nhưng họ tận trung với Đảng, có khát vọng chiến thắng . Họ sáng tạo mưu trí, nhiệm vụ kinh nghiệm xây dựng thành lý luận nghiệp vụ để và càng ngày kinh nghiệm càng được tích lũy và trở thành những biện pháp nghiệp vụ để đánh thắng được. Trước khi cuộc chiến tranh bùng nổ, chiến tranh gián điệp được tiến hành, Chiến tranh gián điệp mở đường cho chiến tranh vũ trang và vai trò nó của nó là duy trì và cứu nguy cho cuộc chiến tranh ấy, Thế hệ đầu tiên họ đã có những đóng góp cực kỳ to lớn trong 2 cuộc kháng chiến.
Nhiều chiến sĩ công an đã hy sinh khi làm nhiệm vụ giữa lòng địch, không tiết lộ tổ chức, không đầu hàng kẻ thù. Tiêu biểu như: Anh hùng Võ Thị Sáu – chiến sĩ trinh sát bị xử bắn ở Côn Đảo khi mới 19 tuổi. Đồng chí Nguyễn Thị Lợi – nữ chiến sĩ công an kiên trung, bị địch tra tấn đến chết nhưng không khai báo. Họ đã trở thành biểu tượng cho khí phách và lòng trung thành tuyệt đối với lý tưởng cách mạng.
Đại tá Đặng Quốc Chính, nguyên Cục trưởng Cục kỹ thuật nghiệp vụ B42 cho biết: Cục Tình báo thời kỳ 1954 gọi là Ty tình báo với nhiều công lao như vụ án Ôn như hầu, đánh đám chiến hạm và nhiều vụ án và chiến công của chị Cúc, Anh Quang được bác Hồ tặng 6 chữ vàng, và nữ anh hùng Võ Thị Sáu là thanh niên tự vệ điệp viên cũ của mình bị bắt và tử hình được suy tôn là nữ anh hùng, từ Bắc và Nam đều có những chiến công.
Với tinh thần "Tất cả vì miền Nam ruột thịt”, “Tất cả vì tiền tuyến lớn", từ năm 1959 đến tháng 4 năm 1975, Bộ Công an đã chi viện hơn 11 000 cán bộ, chiến sĩ vào chiến trường miền Nam. Hơn 900 đồng chí đã hy sinh, hàng trăm đồng chí khác bị thương tật hoặc nhiễm chất độc da cam. Nhiều chiến sĩ cho tới bây giờ vẫn nằm lại trên các chiến trường, chưa được chở với đất mẹ.
Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những đóng góp, sự hy sinh thầm lặng và những chiến công của lực lượng Công an nhân dân trong công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc sẽ mãi được khắc ghi. Họ – những chiến sĩ không chỉ mang súng chiến đấu mà còn là những người giữ gìn niềm tin và an ninh cho nhân dân trong mọi thời khắc của đất nước.
Kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng CAND (19/8/1945-19/8/2025) và 20 năm Ngày hội toàn dân bảo vệ An ninh Tổ quốc (19/8/2005-19/8/2025). Thiếu tướng Vũ Hùng Vương – Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Cựu CAND Việt Nam và GS.TSKH Vũ Minh Giang - Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo Đại học Quốc gia Hà Nội, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam đã trả lời phỏng vấn Truyền hình CAND.
Mời quý vị theo dõi:
(ANTV) - Tại TP.HCM, giao thông tại thành phố trong ngày cuối của kì nghỉ Tết cũng đang dần trở lại nhộn nhịp sau những ngày “yên ắng” đầu năm.
(ANTV) - Căng thẳng giữa Afghanistan và Pakistan tiếp tục leo thang sau loạt không kích xuyên biên giới rạng sáng nay do Islamabad tiến hành, khiến nhiều dân thường thương vong.
(ANTV) - Hàng loạt hoạt động tại nhiều nước châu Âu cho thấy sự ủng hộ dành cho Ukraine vẫn được duy trì, trong bối cảnh chuẩn bị tròn 4 năm Nga triển khai chiến dịch quân sự đặc biệt tại nước này. Các nỗ lực ngoại giao quốc tế nhằm tìm giải pháp hòa bình cũng đang tiếp tục được thúc đẩy.
(ANTV) - Sau khi Mỹ quyết định nâng thuế nhập khẩu toàn cầu lên 15%, nhiều chính phủ và doanh nghiệp trên thế giới đã nhanh chóng lên tiếng nhưng giữ thái độ thận trọng. Giới phân tích nhận định, diễn biến tiếp theo sẽ phụ thuộc vào cách triển khai cụ thể và phản ứng chính sách từ các nền kinh tế liên quan.
(ANTV) - Trong không khí phấn khởi, tràn đầy sức sống của những ngày đầu Xuân Bính Ngọ, sáng 22/2, Tổng Bí thư Tô Lâm dự Lễ phát động “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ” do thành phố Hà Nội phối hợp với Bộ Quốc phòng, Bộ Công an tổ chức tại khuôn viên của Dự án xây dựng Bảo tàng Đảng Cộng sản Việt Nam, TP Hà Nội.
(ANTV) - Sáng nay, Công an tỉnh Bắc Ninh, Công an tỉnh Quảng Ngãi và Công an TP Cần Thơ đồng loạt tổ chức Lễ phát động “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ” Xuân Bính Ngọ 2026 trong toàn lực lượng.
(ANTV) - Ngày 22/2, đoàn công tác của Bộ Công an do Thượng tướng Lê Quốc Hùng, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an làm Trưởng đoàn đã đến kiểm tra công tác trực tiếp chiến đấu, trực bảo vệ Tết nguyên đán, thăm, chúc Tết và động viên cán bộ, chiến sĩ Công an phường Thanh Xuân; Đội Chỉ huy giao thông và điều khiển đèn tín hiệu giao thông, Phòng Cảnh sát giao thông, Công an TP Hà Nội và Trung đoàn 600, Bộ Tư lệnh Cảnh vệ.
(ANTV) - Thông tin cập nhật liên quan đến vụ lật tàu trên hồ Thác Bà, tỉnh Lào Cai, tính đến chiều nay, lực lượng cứu hộ đã tìm thấy 5 thi thể. Hiện các đơn vị đang chạy đua với thời gian để tìm kiếm nạn nhân cuối cùng.
(ANTV) - Trong diễn biến liên quan công tác tìm kiếm cứu nạn vụ lật tàu trên hồ Thác Bà, tỉnh Lào Cai xảy ra vào tối qua làm 6 người mất tích. Đến trưa nay, Thượng tá Phạm Ngọc Tuấn Anh, Phó Lữ đoàn trưởng Lữ đoàn Đặc công Hải quân 126, người đang trực tiếp chỉ huy lực lượng tìm kiếm của đơn vị cho biết, hiện thời tiết khu vực hồ Thác Bà không mưa, có sương mù. Khu vực tàu bị chìm có độ sâu khoảng 12-15 m. Lực lượng thợ lặn đã lặn vào trong tàu bị chìm nhưng không phát hiện thêm người bị nạn.
(ANTV) - Trong 9 ngày nghỉ Tết, lực lượng chức năng trên địa bàn Thủ đô Hà Nội đã xử lý 2.139 trường hợp vi phạm Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, phạt tiền hơn 9,4 tỷ đồng. Vi phạm nồng độ cồn chiếm tỷ lệ lớn với 1.453 trường hợp, tiếp tục là hành vi bị xử lý nhiều nhất trong dịp cao điểm.
