Kỳ vọng sớm điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh

Đây là thông tin được đông đảo người dân ủng hộ và mong chờ. Thực tế, mức giảm trừ gia cảnh trong thuế thu nhập cá nhân hiện hành đã được áp dụng hơn 5 năm qua, đến nay đã bộc lộ sự lạc hậu so với mức sống và chi phí sinh hoạt của người dân.

Mức giảm trừ gia cảnh hiện hành được áp dụng từ năm 2020, với 11 triệu đồng cho bản thân người nộp thuế và 4,4 triệu đồng cho mỗi người phụ thuộc. Tuy nhiên, trong bối cảnh chỉ số giá tiêu dùng và mức lương tối thiểu đã thay đổi đáng kể, chính sách này dần không còn phù hợp.

PGS.TS Ngô Trí Long Long, Chuyên gia tài chính trao đổi: Trong bối cảnh tình hình hiện nay chúng ta thấy chỉ số giá tiêu dùng đang tăng cao hơn, mức lương tối thiểu cũng thay đổi, mức thu nhập bình quân đầu người cũng thay đổi. Trong khi đó bối cảnh kinh tế xã hội cũng đã có rất nhiều thay đổi, nhu cầu đời sống của người dân cũng tăng lên. Trong bối cảnh tình hình đó thì một vấn đề yêu cầu cấp thiết với thuế thu nhập cá nhân là phải xác định ngưỡng chịu thuế và mức giảm trừ gia cảnh.

Mới đây nhất, Bộ Tài chính đã gửi Bộ Tư pháp dự thảo Nghị quyết về điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh của thuế thu nhập cá nhân để thẩm định, trong đó đề xuất nâng mức giảm trừ cho người nộp thuế lên 15,5 triệu đồng/tháng và mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc lên 6,2 triệu đồng/tháng. Mức giảm trừ này được xây dựng trên cơ sở tốc độ tăng thu nhập bình quân đầu người và GDP bình quân đầu người giai đoạn 2020 đến nay, đều tăng khoảng 40-42%.

PGS. TS Lê Xuân Trường, Trưởng khoa Thuế và Hải quan, Học viện Tài chính bày tỏ: Đó cũng là mức phù hợp với tốc độ tăng GDP bình quân đầu người trong thời gian vừa qua. Ở đây cần phải nói thêm là lựa chọn của chúng ta trong suốt thời gian vừa qua về mức giảm trừ bản thân và người phụ thuộc là ở mức tương đối cao với khu vực và trên thế giới, các nước khác thường chỉ chạy từ 0,3 – 1,5 lần GDP bình quân thôi, chúng ta thường giảm trừ bản thân thường từ 1,5 -2,2 lần.

Hình ảnh cuộc sống người dân Việc điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh trong nghị quyết lần này để giải quyết ngay vấn đề trước mắt. Nhiều ý kiến cho rằng về lâu dài cần xây dựng cơ chế điều chỉnh tự động, gắn với biến động của chỉ số giá tiêu dùng hoặc mức lương tối thiểu. Cách làm này sẽ giúp chính sách thuế trở nên linh hoạt, kịp thời, tránh tình trạng lạc hậu và bảo đảm tốt hơn quyền lợi của người nộp thuế.

Theo TS. Nguyễn Quốc Việt, nguyên Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách:  Làm sao để mức giảm trừ gia cảnh ấy được thay đổi một cách tự động, và phù hợp với những bối cảnh thay đổi về cả kinh tế và những điều kiện xã hội hiện nay. Ví dụ như các phương án điều chỉnh tự động hoàn toàn theo tăng CPI hàng năm cũng là một phương án. Cách thức tự điều chỉnh tự động thứ hai mà tôi ủng hộ đó là tự điều chỉnh dựa trên mức lương tối thiểu vùng thường được thông qua hàng năm.

Dự kiến, mức giảm trừ gia cảnh mới sẽ bắt đầu áp dụng ngay khi Nghị quyết có hiệu lực, và được tính từ kỳ thuế năm 2026. Theo tính toán của Bộ Tài chính, nếu áp dụng mức giảm trừ này, 95% người nộp thuế ở bậc 1 sẽ không còn phải đóng thuế. Đồng thời, một phần người nộp thuế ở bậc 2 cũng được chuyển sang bậc 1 hoặc không phải nộp. Như vậy, toàn bộ các bậc thuế đều sẽ giảm đáng kể nghĩa vụ thuế cho người lao động.