Kiểm soát giá đất để minh bạch thị trường bất động sản

Một căn nhà đến tay người mua không chỉ được cấu thành từ chi phí xây dựng. Đằng sau giá bán là hàng loạt khoản chi phí, từ giá trị quyền sử dụng đất, chi phí tài chính, đầu tư hạ tầng đến các thủ tục liên quan. Trong đó, giá đất là một yếu tố đầu vào quan trọng, tác động trực tiếp đến chi phí phát triển dự án và giá bán cuối cùng. Khi giá đất tăng, chi phí đầu vào cũng tăng theo; và nếu thiếu cơ chế kiểm soát phù hợp, những khoản chi phí này có thể tiếp tục được cộng vào giá bất động sản.

Không chỉ chịu tác động từ chi phí thực tế, giá bất động sản tại một số khu vực còn bị đẩy lên bởi tâm lý kỳ vọng, thông tin quy hoạch hoặc hoạt động đầu cơ. Hệ quả là mặt bằng giá có thể vượt xa khả năng chi trả của phần lớn người dân, khiến bài toán tiếp cận nhà ở ngày càng trở nên khó khăn.

Thực tế cho thấy, nếu giá đất thiếu minh bạch, việc xác định chi phí đất đai cũng trở nên khó khăn. Bởi vậy, định hướng sửa đổi Luật Đất đai lần này đặt trọng tâm vào việc đổi mới cơ chế tài chính đất đai và giá đất, với yêu cầu tăng tính chủ động của Nhà nước trong điều tiết thị trường. Theo định hướng được đưa ra, Nhà nước sẽ quyết định giá đất trên cơ sở dữ liệu, phương pháp khoa học, công khai, minh bạch, đồng thời kết nối, liên thông dữ liệu đất đai với các dữ liệu chuyên ngành.

Minh bạch giá đất không chỉ để quản lý một nguồn lực, mà còn để tạo lập một thị trường bất động sản vận hành lành mạnh hơn. Khi giá đất được xác định trên cơ sở dữ liệu đầy đủ, phương pháp khoa học và công khai, minh bạch; khi các chi phí hình thành giá được kiểm soát, thị trường sẽ có thêm cơ sở để hạn chế những biến động bất thường, giảm dư địa cho đầu cơ. Quan trọng hơn, người dân, doanh nghiệp và Nhà nước đều có thể tiếp cận một mặt bằng thông tin rõ ràng hơn về giá trị đất đai.