(ANTV) - Một cựu chủ tịch hội đồng thành viên của Nhà xuất bản Giáo Dục Việt Nam bị bắt do có liên quan đến việc in sách giáo khoa (SGK). Việc này liệu có giúp cho giá SGK năm học tới giảm không?
Đây là chuyện được bàn luận nhiều trong những ngày qua.
Giảm giá sách, không dễ!
Trong câu chuyện giá SGK của chương trình mới (chương trình giáo dục phổ thông 2018), tình trạng giá sách cao gấp 3-4 lần so với sách chương trình cũ không chỉ xảy ra với sách của Nhà xuất bản Giáo Dục VN (NXB GD).
Đây là tình trạng chung với SGK xã hội hóa của năm NXB tham gia biên soạn phát hành. Nếu tính chi li thì sách của một vài NXB khác còn cao giá hơn sách của NXB GD.
Dư luận cũng hoàn toàn có thể đặt câu hỏi: Khi NXB GD "đội giá vật tư" khiến giá sách tăng, vậy các NXB khác có sai phạm tương tự không?
Từ chính giải trình về yếu tố cấu thành giá và những phân tích nhiều chiều về câu chuyện giá SGK, có thể thấy việc giảm giá không dễ như tâm lý hồ hởi của nhiều người trước biến cố của NXB này.
Trong một lần giải trình trước Quốc hội, bộ trưởng Bộ GD-ĐT từng giải thích lý do tăng giá sách không chỉ do giá giấy công in mà còn do những thay đổi về yêu cầu của chương trình mới.
Cụ thể về nội dung, hình thức và những thay đổi căn bản do nguồn kinh phí biên soạn, xuất bản SGK do doanh nghiệp huy động, không có phần kinh phí từ ngân sách nhà nước hay vốn vay Ngân hàng Thế giới như trước đây.
Bối cảnh xã hội hóa SGK cũng đặt các đơn vị làm sách vào môi trường phải cạnh tranh để có thị phần tốt nhất, phải cân đối để có lợi nhuận hợp lý thay vào mục tiêu phục vụ nhiệm vụ chính trị là chủ yếu như trước.
Bàn về giá sách phải đặt trong hoàn cảnh mới của SGK xã hội hóa với những yếu tố tác động đến nó mới có thể đánh giá một cách đầy đủ. Từ đó nhìn thấy những yếu tố nào là hợp lý và phải thích nghi, yếu tố nào chỉ là sự ngụy biện cho sự trục lợi, móc túi người dân như dư luận lên án, chỉ trích lâu nay.
Môi trường tốt cho xã hội hóa SGK
Chống tiêu cực phải đi cùng với việc xây dựng một môi trường pháp lý thân thiện, minh bạch thì mới khuyến khích, thu hút các nhà đầu tư tham gia. Nếu chỉ có đòi hỏi và chỉ trích vào giá sách là cách nhìn phiến diện, cản trở cho việc phát triển SGK xã hội hóa, đồng thời khó có thể đạt được yêu cầu về chất lượng và cung ứng kịp thời SGK cho học sinh.
Theo tôi, để giải quyết triệt để hơn, cần rà soát tổng thể các yếu tố xây dựng giá. Song song với xử lý trách nhiệm các đơn vị và cá nhân sai phạm, cần khẩn trương rà soát quy định pháp lý để vừa lấp kẽ hở nảy sinh tiêu cực vừa tạo điều kiện cho các doanh nghiệp, cá nhân tham gia lĩnh vực này.
Trên thực tế, nhiều quy định liên quan tới quy trình đấu thầu ở các khâu của xuất bản SGK đang bất cập khiến cho các đơn vị để đạt mục tiêu có thể phải lách luật, làm tắt. Môi trường pháp lý chưa đầy đủ, minh bạch cũng làm nảy sinh tiêu cực trong nhiều khâu, khiến "chi phí thị trường" của các đơn vị xuất bản lên cao hơn.
Trách nhiệm xã hội của đơn vị xuất bản
Khi xã hội hóa SGK thì phải chấp nhận việc các đơn vị xuất bản có lợi nhuận, thậm chí chấp nhận sự đa dạng về "mặt hàng" tùy theo mức giá chứ không thể đòi hỏi sách "đồng phục" giá rẻ.
Việc chấp nhận này là một hành trình không thể một sớm một chiều. Đi cùng với đó là sự hoàn thiện về pháp lý, là cơ chế giám sát chặt chẽ đảm bảo ngăn chặn mầm mống tiêu cực.
Và bên cạnh việc tạo điều kiện tốt nhất cho các đơn vị xuất bản SGK, cần ràng buộc trách nhiệm xã hội cụ thể đối với họ trong việc hỗ trợ, cung cấp SGK cho người nghèo, cho tủ sách dùng chung của các nhà trường.
Nỗi lo thiếu sách đầu năm học tới
Việc in và bán SGK như một chiếc bánh lớn thơm ngon, hấp dẫn. Hàng chục năm qua, dư luận bức xúc với việc chỉ có một NXB độc quyền in sách này.
Nhưng nếu công tâm nhìn nhận thì SGK chương trình cũ rất rẻ so với các loại sách khác trên thị trường. Sách chương trình mới có nhiều đơn vị tham gia làm và in sách. Bao người đã nghĩ khi bỏ độc quyền thì giá sách sẽ giảm, nhưng thực tế giá SGK đã không thể rẻ hơn trước đây.
Giá sách không thể rẻ hơn khi "chiếc bánh thơm" đã chia năm xẻ bảy. Nhiều đơn vị làm sách và in sách bán, thị phần bị chia nhỏ. Lượng sách mỗi đơn vị in chỉ là một phần so với số lượng sách NXB GD in trước đây. In ít thì giá hẳn nhiên không thể rẻ hơn so với in số lượng nhiều.
Không có những lợi thế như NXB GD trước đây, các đơn vị in sách sẽ phải thận trọng, dè dặt để tránh việc sách in ra không bán hết. Trong tình hình này, một phụ huynh như tôi lo nhất là chuyện sách có đủ và kịp thời cho năm học mới hay không!
Theo Tuổi trẻ Online
(ANTV) - Mưa lớn diện rộng kéo dài từ đêm 29 đến sáng 30/6 đã khiến nhiều tuyến phố tại đô thị trung tâm Quảng Ninh và thành phố Hải Phòng bị ngập úng cục bộ
(ANTV) - Một vụ hỏa hoạn nghiêm trọng xảy ra vào khoảng 5h sáng ngày 30/6, tại khu vực neo đậu tàu ở thôn Tân An (xã Quỳnh Phú, tỉnh Nghệ An), cách cửa biển Lạch Quèn khoảng 5km làm cháy 3 tàu cá
(ANTV) - Tại Nghệ An, với quan điểm pháp luật nghiêm trị hành vi vi phạm, nhưng không bỏ rơi những người vô tội phía sau, lực lượng Công an không chỉ đấu tranh quyết liệt với tội phạm mà còn dang rộng vòng tay với thân nhân của những người lầm lỡ.
(ANTV) - Sáng 30/6, tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu chỉ đạo Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. ANTV Online trân trọng giới thiệu toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị.
Trưa ngày 29/6 (theo giờ địa phương), chuyên cơ chở Đoàn Việt Nam tham gia cứu hộ, khắc phục hậu quả động đất tại Venezuela gồm 124 cán bộ, chiến sĩ thuộc Bộ Quốc phòng và Bộ Công an đã hạ cánh xuống sân bay quốc tế Maiquetia, bang La Guaira, Venezuela.
(ANTV) - Khởi tố thêm 47 bị can trong đường dây lừa đảo bán kỳ nghỉ du lịch; TP.HCM: Triệt phá đường dây chế tạo, mua bán, tàng trữ trái phép vũ khí quân dụng; Ninh Bình: Bắt 94 đối tượng vi phạm và phạm tội liên quan đến ma túy; Phá đường dây đánh bạc, rửa tiền xuyên quốc gia quy mô cực lớn; Đắk Lắk: Triệt xóa đường dây đánh đề qua mạng - là những tin tức an ninh trật tự nổi bật 24h qua.
(ANTV) - Ngày 29/6, Hà Nội đã công bố quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm. Đây được xem là dấu mốc lịch sử trong quá trình phát triển của Hà Nội. Song, giá trị thực sự sẽ được đo bằng những công trình hình thành, những tuyến giao thông được kết nối và những cơ hội phát triển được hiện thực hóa.
(ANTV) - Hòa cùng không khí sôi động của World Cup 2026, một tiệm bánh thủ công đã thu hút sự chú ý của người hâm mộ khi sáng tạo ra những ổ bánh mì sourdough in chân dung các ngôi sao bóng đá, trong đó nổi bật nhất là hình ảnh của Lionel Messi. Sản phẩm độc đáo nhanh chóng trở thành hiện tượng, được nhiều người tìm mua không chỉ để thưởng thức mà còn để lưu giữ như một món quà kỷ niệm.
(ANTV) - Mawlynnong - ngôi làng nhỏ thuộc bang Meghalaya ở vùng đông bắc Ấn Độ với khoảng 600 cư dân, đã trở thành điểm đến du lịch nổi tiếng trong nhiều năm qua. Ngôi làng thu hút du khách vì cảnh quan sạch sẽ, những con phố không rác thải, thùng rác bằng tre có ở nhiều nơi và lối sống thân thiện với môi trường.
(ANTV) - Một siêu máy tính của Trung Quốc hiện vượt các đối thủ Mỹ để trở thành hệ thống mạnh nhất thế giới. Đây là lần đầu tiên kể từ năm 2017 có một máy tính của Trung Quốc đứng đầu bảng xếp hạng vốn đôi khi được xem là thước đo năng lực công nghệ của một quốc gia.
