(ANTV) - Một cựu chủ tịch hội đồng thành viên của Nhà xuất bản Giáo Dục Việt Nam bị bắt do có liên quan đến việc in sách giáo khoa (SGK). Việc này liệu có giúp cho giá SGK năm học tới giảm không?
Đây là chuyện được bàn luận nhiều trong những ngày qua.
Giảm giá sách, không dễ!
Trong câu chuyện giá SGK của chương trình mới (chương trình giáo dục phổ thông 2018), tình trạng giá sách cao gấp 3-4 lần so với sách chương trình cũ không chỉ xảy ra với sách của Nhà xuất bản Giáo Dục VN (NXB GD).
Đây là tình trạng chung với SGK xã hội hóa của năm NXB tham gia biên soạn phát hành. Nếu tính chi li thì sách của một vài NXB khác còn cao giá hơn sách của NXB GD.
Dư luận cũng hoàn toàn có thể đặt câu hỏi: Khi NXB GD "đội giá vật tư" khiến giá sách tăng, vậy các NXB khác có sai phạm tương tự không?
Từ chính giải trình về yếu tố cấu thành giá và những phân tích nhiều chiều về câu chuyện giá SGK, có thể thấy việc giảm giá không dễ như tâm lý hồ hởi của nhiều người trước biến cố của NXB này.
Trong một lần giải trình trước Quốc hội, bộ trưởng Bộ GD-ĐT từng giải thích lý do tăng giá sách không chỉ do giá giấy công in mà còn do những thay đổi về yêu cầu của chương trình mới.
Cụ thể về nội dung, hình thức và những thay đổi căn bản do nguồn kinh phí biên soạn, xuất bản SGK do doanh nghiệp huy động, không có phần kinh phí từ ngân sách nhà nước hay vốn vay Ngân hàng Thế giới như trước đây.
Bối cảnh xã hội hóa SGK cũng đặt các đơn vị làm sách vào môi trường phải cạnh tranh để có thị phần tốt nhất, phải cân đối để có lợi nhuận hợp lý thay vào mục tiêu phục vụ nhiệm vụ chính trị là chủ yếu như trước.
Bàn về giá sách phải đặt trong hoàn cảnh mới của SGK xã hội hóa với những yếu tố tác động đến nó mới có thể đánh giá một cách đầy đủ. Từ đó nhìn thấy những yếu tố nào là hợp lý và phải thích nghi, yếu tố nào chỉ là sự ngụy biện cho sự trục lợi, móc túi người dân như dư luận lên án, chỉ trích lâu nay.
Môi trường tốt cho xã hội hóa SGK
Chống tiêu cực phải đi cùng với việc xây dựng một môi trường pháp lý thân thiện, minh bạch thì mới khuyến khích, thu hút các nhà đầu tư tham gia. Nếu chỉ có đòi hỏi và chỉ trích vào giá sách là cách nhìn phiến diện, cản trở cho việc phát triển SGK xã hội hóa, đồng thời khó có thể đạt được yêu cầu về chất lượng và cung ứng kịp thời SGK cho học sinh.
Theo tôi, để giải quyết triệt để hơn, cần rà soát tổng thể các yếu tố xây dựng giá. Song song với xử lý trách nhiệm các đơn vị và cá nhân sai phạm, cần khẩn trương rà soát quy định pháp lý để vừa lấp kẽ hở nảy sinh tiêu cực vừa tạo điều kiện cho các doanh nghiệp, cá nhân tham gia lĩnh vực này.
Trên thực tế, nhiều quy định liên quan tới quy trình đấu thầu ở các khâu của xuất bản SGK đang bất cập khiến cho các đơn vị để đạt mục tiêu có thể phải lách luật, làm tắt. Môi trường pháp lý chưa đầy đủ, minh bạch cũng làm nảy sinh tiêu cực trong nhiều khâu, khiến "chi phí thị trường" của các đơn vị xuất bản lên cao hơn.
Trách nhiệm xã hội của đơn vị xuất bản
Khi xã hội hóa SGK thì phải chấp nhận việc các đơn vị xuất bản có lợi nhuận, thậm chí chấp nhận sự đa dạng về "mặt hàng" tùy theo mức giá chứ không thể đòi hỏi sách "đồng phục" giá rẻ.
Việc chấp nhận này là một hành trình không thể một sớm một chiều. Đi cùng với đó là sự hoàn thiện về pháp lý, là cơ chế giám sát chặt chẽ đảm bảo ngăn chặn mầm mống tiêu cực.
Và bên cạnh việc tạo điều kiện tốt nhất cho các đơn vị xuất bản SGK, cần ràng buộc trách nhiệm xã hội cụ thể đối với họ trong việc hỗ trợ, cung cấp SGK cho người nghèo, cho tủ sách dùng chung của các nhà trường.
Nỗi lo thiếu sách đầu năm học tới
Việc in và bán SGK như một chiếc bánh lớn thơm ngon, hấp dẫn. Hàng chục năm qua, dư luận bức xúc với việc chỉ có một NXB độc quyền in sách này.
Nhưng nếu công tâm nhìn nhận thì SGK chương trình cũ rất rẻ so với các loại sách khác trên thị trường. Sách chương trình mới có nhiều đơn vị tham gia làm và in sách. Bao người đã nghĩ khi bỏ độc quyền thì giá sách sẽ giảm, nhưng thực tế giá SGK đã không thể rẻ hơn trước đây.
Giá sách không thể rẻ hơn khi "chiếc bánh thơm" đã chia năm xẻ bảy. Nhiều đơn vị làm sách và in sách bán, thị phần bị chia nhỏ. Lượng sách mỗi đơn vị in chỉ là một phần so với số lượng sách NXB GD in trước đây. In ít thì giá hẳn nhiên không thể rẻ hơn so với in số lượng nhiều.
Không có những lợi thế như NXB GD trước đây, các đơn vị in sách sẽ phải thận trọng, dè dặt để tránh việc sách in ra không bán hết. Trong tình hình này, một phụ huynh như tôi lo nhất là chuyện sách có đủ và kịp thời cho năm học mới hay không!
Theo Tuổi trẻ Online
(ANTV) - Iran tiếp tục phát đi tín hiệu nới lỏng kiểm soát tại eo biển Hormuz khi Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), thông báo đã cấp phép cho thêm nhiều tàu thuyền lưu thông qua tuyến hàng hải chiến lược này. Thông báo được đưa ra chỉ một ngày sau khi Tehran xác nhận cho phép một số tàu Trung Quốc đi qua eo biển Hormuz.
(ANTV) - Thủ tướng Đức Friedrich Merz vừa cho biết, ông đã có “một cuộc điện đàm tốt đẹp” với Tổng thống Mỹ Donald Trump sau bất đồng gần đây liên quan đến quyết định của Washington rút 5.000 binh sĩ khỏi Đức.
(ANTV) - Tại thành phố Hobart, một cửa hàng đồ cũ đang triển khai mô hình sửa chữa và tái sử dụng quần áo quyên góp nhằm giảm lượng rác thải dệt may ngày càng gia tăng. Thay vì bị đưa ra bãi rác chỉ vì những lỗi nhỏ như bung chỉ hay thiếu cúc áo, hàng nghìn món đồ đã được giặt sạch, sửa chữa và đưa trở lại sử dụng. Mô hình này không chỉ góp phần hạn chế tác động của “thời trang nhanh” đến môi trường mà còn thúc đẩy xu hướng kinh tế tuần hoàn trong ngành may mặc.
(ANTV) - Cà phê vẫn được pha bằng tay, nhưng người đứng sau điều hành cả quán cafe lại là trí tuệ nhân tạo. Tại Stockholm, Thụy Điển, một quán cà phê mới đang gây chú ý khi gần như mọi quyết định vận hành đều do AI đảm nhiệm. Từ cách phục vụ, quản lý hoạt động cho tới tối ưu doanh thu, tất cả được điều phối bởi một mô hình AI có tên ‘Mona’, do startup Andon Labs của Mỹ phát triển. Đây được xem là một thử nghiệm táo bạo, nhằm tìm câu trả lời cho câu hỏi: trong tương lai, AI sẽ có thể thay con người điều hành doanh nghiệp đến mức nào?
(ANTV) - Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Cần Thơ đang điều tra, làm rõ vụ “Giết người” xảy ra tối 11/5 tại khu vực Đại Thành, phường Mỹ Xuyên, thành phố Cần Thơ khiến một người tử vong và nhiều người khác bị thương.
(ANTV) - Sáng nay (16/5), lãnh đạo UBND xã Ea Kar, tỉnh Đắk Lắk cho biết trận mưa lớn kèm giông lốc xảy ra chiều tối hôm qua (15/5) trên địa bàn đã khiến nhiều nhà dân bị tốc mái, nhiều cây xanh gãy đổ.
(ANTV) - Chiều 15/5, tại Hà Nội, Trung tâm Phát thanh - Truyền hình Quân đội vừa tổ chức Lễ đón nhận Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Ba và kỷ niệm 15 năm Ngày truyền thống. Dự buổi lễ có Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa, Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam.
(ANTV) - Chiều 15/5, tại Hà Nội, Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an đã chủ trị Hội thảo khoa học cấp quốc gia “Xây dựng xã hội trật tự, kỷ cương, an toàn, lành mạnh, văn minh, hài hòa, phát triển”.
(ANTV) - Chiều 15/5, tại Hà Nội, Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Công an Trung ương, Bộ trưởng Bộ Công an đã chủ trì buổi làm việc giữa Đảng uỷ Công an Trung ương, Bộ Công an và Ban Thường vụ Tỉnh uỷ Thanh Hóa.
(ANTV) - Ít nhất 9 nhân viên an ninh đã thiệt mạng và 21 người bị thương trong vụ tấn công bằng xe chở thuốc nổ nhằm vào một căn cứ quân sự ở tỉnh Khyber Pakhtunkhwa (Kai-bơ Pắc-tun-kwa), phía Tây Bắc Pakistan.
