Sửa đổi, bổ sung Luật Các tổ chức tín dụng đảm bảo sự ổn định và phát triển bền vững cho hệ thống tài chính

Dữ liệu từ báo cáo tài chính quý I/2025, xu hướng gia tăng tỷ lệ nợ xấu tại nhiều ngân hàng lớn. Vietcombank, BIDV, VietinBank, VIB, Techcombank... đều ghi nhận mức tăng nợ xấu từ 8% đến hơn 30% so với đầu năm. Theo đó, tại BIDV, tổng nợ xấu tính đến cuối quý I/2025 lên tới 39.908 tỷ đồng, tăng 37% so với đầu năm. Tỷ lệ nợ xấu theo đó tăng từ 1,41% lên 1,89%, mức tăng cao nhất trong hệ thống.

PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Trưởng bộ môn Thị trường - Tài chính, Đại học Kinh tế - Tài chính TP.HCM cho biết: Nợ xấu đang có xu hướng là tăng nhẹ bởi những bất ổn về kinh tế vĩ mô trong thời điểm hiện tại. Hiện nay thì các ngân hàng đang gặp khá là nhiều khó khăn trong việc xử lý nợ xấu, đặc biệt là xử lý tài sản đảm bảo. Bởi vì quy trình, thủ tục thì tương đối là phức tạp.Như hiện nay thì mức đâu đó là khoảng 2 năm để xử lý những tài sản đảm bảo này. Chính vì thế ờ trong thời gian tới nếu như mà Luật các tổ chức tín dụng sửa đổi cho phép các ngân hàng toàn quyền xử lý tài sản đảm bảo của của người người vay, khi không có khả năng chi trả thì nó là hợp lý.

Trước thực trạng trên vừa qua Ngân hàng nhà nước đã có đề xuất xây dựng Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật các Tổ chức tín dụng. Đáng chú ý, là quyền thu giữ tài sản bảo đảm. Các tổ chức tín dụng được phép thu giữ tài sản bảo đảm của khoản nợ xấu nếu đáp ứng đủ các điều kiện như không bị áp dụng biện pháp khẩn cấp, không bị kê biên hoặc đang trong tình trạng phá sản. Quy định này giúp đẩy nhanh quá trình xử lý nợ xấu, tạo sự minh bạch và hiệu quả trong việc thu hồi vốn vay. Hay về hoàn trả tài sản bảo đảm trong các vụ án hình sự hoặc vi phạm hành chính, giúp bảo vệ quyền lợi của các tổ chức tín dụng trong những tình huống pháp lý phức tạp. Được chuyên gia đánh giá cao tính thực tế.

Luật sư Trương Thanh Đức, Giám đốc Công ty Luật ANVI, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) cho rằng:  Nợ xấu ngân hàng gia tăng thì sẽ rất nguy hiểm cho nền kinh tế, việc lãi suất rồi là chi phí đầu vào sẽ cộng vào. Ngành ngân hàng sẽ lại đẩy lãi suất lên cao và doanh nghiệp sẽ lại phải gánh chịu. Nó là một cái vòng luẩn quẩn như vậy thì cần thiết là phải có những giải pháp để xử lý tốt hơn, hiệu quả hơn, tránh tình trạng là làm xấu đi cho ngành ngân hàng cũng cho nền kinh tế. Nếu như mà được thu giữ tài sản bảo đảm và một số cơ chế khác trong lần Quốc hội thông qua thì tôi nghĩ là chắc chắn là sẽ hỗ trợ tốt hơn nhiều để xử lý nợ xấu.

Theo Bà Nguyễn Thị Hồng, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước: Việc thu giữ tài sản đảm bảo chỉ được thực hiện trong trường hợp hợp đồng bảo đảm có thỏa thuận về việc bên bảo đảm đồng ý cho bên nhận đảm bảo có quyền thu giữ tài sản đảm bảo và thu giữ tài sản đảm bảo phải tuân thủ đúng quy trình, thủ tục, đảm bảo công khai, minh bạch, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của các bên có liên quan. Không được áp dụng các biện pháp vi phạm điều cấm của Luật, trái đạo đức xã hội. Việc ủy quyền thu giữ đảm bảo chặt chẽ đối với đối tượng nhận ủy quyền phù hợp và tổ chức tín dụng phải ban hành quy định nội bộ về việc thực hiện thu giữ bao gồm các quy định khi thực hiện việc thu, ủy quyền thu giữ

Dự thảo sửa đổi Luật Các tổ chức tín dụng không chỉ đơn thuần là điều chỉnh các quy định pháp lý mà còn là bước tiến quan trọng để tạo nền tảng vững chắc cho hệ thống tài chính./.