Tinh vi thủ đoạn gian lận hoàn thuế giá trị gia tăng

Các phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, có sự cấu kết, tổ chức với quy mô lớn, gây thất thu ngân sách và ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường đầu tư, kinh doanh cũng như tình hình an ninh, trật tự. Thực tế này đang đặt ra yêu cầu cấp thiết trong việc nhận diện sớm các hành vi vi phạm, nâng cao hiệu quả quản lý, phòng ngừa và đấu tranh với loại tội phạm này.

Với việc thành lập hơn 60 công ty “ma”, các đối tượng này đã thực hiện hành vi mua bán trái phép hơn 10 nghìn hóa đơn giá trị gia tăng với tổng số tiền hơn 6 nghìn tỷ đồng. Cũng với thủ đoạn tương tự, từ năm 2022 đến 2025, các đối tượng này đã sử dụng 35 pháp nhân công ty “ma” để phát hành, mua bán trái phép 16.700 tờ hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) với tổng trị giá hơn 3.100 tỷ đồng.

Đối tượng còn sử dụng thêm 326 pháp nhân doanh nghiệp “ma”, cùng 28 tài khoản ngân hàng để luân chuyển dòng tiền, hợp thức hóa hoạt động mua bán trái phép hóa đơn với số tiền hơn 3.800 tỷ đồng. Đây là một trong những hình thức gian lận trong lĩnh vực hóa đơn, hoàn thuế GTGT đang diễn biến phức tạp thời gian gần đây.

Gian lận hoàn thuế GTGT gắn với hành vi mua bán, sử dụng trái phép hóa đơn đang diễn biến ngày càng tinh vi, có tổ chức và mang tính hệ thống. Các đối tượng vi phạm không chỉ lợi dụng kẽ hở pháp luật mà còn khai thác hạn chế trong cơ chế phối hợp, chia sẻ dữ liệu và thẩm quyền giữa các cơ quan chức năng để hình thành các chuỗi doanh nghiệp ma, hợp thức hóa dòng tiền và chứng từ nhằm chiếm đoạt tiền hoàn thuế từ ngân sách nhà nước. Điều này cũng khiến công tác kiểm tra, xác minh hóa đơn, giao dịch trong quá trình giải quyết hoàn thuế gặp không ít khó khăn.

Không chỉ gây thất thu ngân sách nhà nước, các hành vi mua bán hóa đơn, gian lận hoàn thuế GTGT còn tác động tiêu cực đến môi trường đầu tư kinh doanh, ảnh hưởng đến tính minh bạch và công bằng trong thực hiện nghĩa vụ thuế. 

Hoàn thuế GTGT là một chính sách quan trọng nhằm hỗ trợ doanh nghiệp có thêm nguồn vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, thực tế cho thấy chính sách này đang bị một số đối tượng lợi dụng để trục lợi. Điều đó đặt ra yêu cầu vừa tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong hoàn thuế, vừa phải tăng cường kiểm soát, siết chặt công tác quản lý, kịp thời phát hiện và ngăn chặn các hành vi vi phạm.

Khởi tố 38 bị can để điều tra hành vi in, mua bán trái phép hóa đơn

Ngày 13/6, Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an thành phố Đồng Nai thông tin, đơn vị đã ra quyết định khởi tố bị can đối với 38 đối tượng để điều tra về tội “In, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước.

Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an thành phố Đồng Nai xác định 38 cá nhân là đại diện pháp luật, kế toán các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Đồng Nai đã tham gia mua bán trái phép với số lượng hơn 2.400 tờ hóa đơn đã ghi nội dung, với tổng giá trị được ghi trên hóa đơn là 1.077 tỷ đồng.

Qua đấu tranh bước đầu, các bị can đều thừa nhận hành vi phạm tội. Liên quan đến vụ án, cuối năm 2025 và đầu năm 2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Đồng Nai đã khởi tố vụ án hình sự và khởi tố bị can đối với 14 đối tượng về tội phạm “In, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước,”. Xác định đường dây mua bán hóa đơn do Nguyễn Văn Tuyến (sinh năm 1984, ngụ phường Phước Tân, thành phố Đồng Nai) cầm đầu, chủ mưu với giá trị hóa đơn mua bán trái phép khoảng hơn 4.000 tỷ đồng.