Italia mở lối cho người khiếm thị tiếp cận nghệ thuật

Vừa lắng nghe hướng dẫn viên thuyết minh, bà Stefania Terrè vừa dùng tay lần theo từng đường nét của bản sao những bức tượng nổi tiếng. Được tận tay cảm nhận những tác phẩm nghệ thuật, bà mô tả trải nghiệm của mình như một cách nhìn nghệ thuật khác biệt.

Tại Italia, những buổi tham quan như thế này ngày một nhiều hơn, nhằm giúp những người khiếm thị và người có thị lực kém tiếp cận tốt hơn với kho tàng nghệ thuật đồ sộ của đất nước, đồng thời mở ra những cách cảm nhận mới cho mọi du khách. Nằm ở thành phố ven biển Adriatic Ancona, Italia, bảo tàng xúc giác Omero là nơi mọi tác phẩm nghệ thuật đều được thiết kế để có thể chạm vào.

Nơi đây cũng trưng bày các bản sao kích thước thật của nhiều tác phẩm nghệ thuật nổi tiếng nhất Italia, từ tượng La Mã và Hy Lạp cổ đại đến phần đầu tượng David của Michelangelo, bên cạnh các tác phẩm nghệ thuật đương đại.

Aldo và Daniela Grassini, cả hai đều là những người khiếm thị và nhà sưu tập nghệ thuật say mê. Họ từng cảm thấy thất vọng khi không được phép chạm vào các tác phẩm nghệ thuật trong những chuyến thăm bảo tàng khắp thế giới. Đầu những năm 1990, cả hai đã sáng lập bảo tàng xúc giác Museo Omero ở Italia. Xúc giác trong nghệ thuật là sự trải nghiệm trực tiếp qua việc chậm lại, chạm, và cảm nhận bề mặt, giúp kết nối sâu sắc hơn với tác phẩm so với chỉ nhìn bằng mắt. Hình thức này, đặc biệt qua điêu khắc và các tác phẩm có kết cấu phong phú, cho phép người xem khám phá hình khối, chất liệu và cảm xúc, mang lại sự thư giãn và hiểu biết tinh tế.

Italia gắn liền với những thành phố nghệ thuật không bao giờ thiếu du khách, nhưng những người khuyết tật khó có thể tiếp cận nghệ thuật trong thời gian dài. Những người sử dụng xe lăn thường gặp phải thang máy, hoặc cửa ra vào quá hẹp, cầu thang không có lối dốc và vỉa hè gồ ghề, không bằng phẳng.

Tuy nhiên, vào năm 2021, Italia đã đẩy nhanh các sáng kiến về khả năng tiếp cận, dành nhiều sự quan tâm và nguồn lực hơn để loại bỏ các rào cản kiến trúc và giúp các địa điểm du lịch cũng như cơ sở thể thao trở nên dễ tiếp cận hơn. Thành phố cổ Pompeii gần đây đã lắp đặt một hệ thống biển báo hoàn toàn mới để giúp khu di tích khảo cổ rộng lớn này dễ tiếp cận hơn đối với người khiếm thị và người khuyết tật.

Dự án sử dụng các biển báo chữ nổi Braille, hướng dẫn âm thanh qua mã QR, mô hình xúc giác và bản sao phù điêu của các hiện vật đã được khai quật trong những năm qua. Một mô hình du lịch toàn diện không chỉ tôn trọng quyền con người của người khuyết tật mà còn mang lại lợi ích kinh tế.