Báo động tuyết trên các dãy núi Hy Lạp sụt giảm mạnh

Những dòng nước đang chảy xuống từ lớp băng tuyết tan trên núi Parnassos, miền Trung Hy Lạp. Khung cảnh tan băng mùa xuân vốn là quy luật tự nhiên. Nhưng năm nay, điều khiến nhiều người lo lắng không phải là tuyết tan, mà là tuyết ngày càng ít đi. Lời kể của vị thị trưởng phản ánh rõ thực trạng biến đổi khí hậu đang diễn ra tại quốc gia Địa Trung Hải này. Theo nghiên cứu mới của Viện Nghiên cứu Vùng cực Scott thuộc Đại học Cambridge, lượng tuyết phủ trên các dãy núi của Hy Lạp đã giảm tới 58% kể từ năm 1984.

Từ dữ liệu vệ tinh kéo dài 40 năm của NASA và Cơ quan Vũ trụ châu Âu, kết hợp công nghệ trí tuệ nhân tạo, các nhà khoa học đã xây dựng bản đồ theo dõi tuyết với độ phân giải cao, cho thấy mùa tuyết hiện bắt đầu muộn hơn và kết thúc sớm hơn trước rất nhiều.

Đối với các nhà khoa học, tuyết không chỉ là một phần của mùa đông. Nó còn là "ngân hàng nước" tự nhiên của các vùng núi. Và chính tại thị trấn du lịch Arachova dưới chân núi Parnassos, những hệ lụy đã hiện hữu. Các hồ chứa nước ngày càng khó được bổ sung. Những con suối từng dồi dào nước đang có dấu hiệu cạn kiệt. Người dân nơi đây hiểu rằng từng bông tuyết mùa đông có ý nghĩa sống còn đối với mùa hè sắp tới.

Không chỉ thiếu nước, những cánh rừng trên núi cũng đối mặt với nguy cơ cháy cao hơn. Khi độ ẩm trong đất giảm xuống do thiếu tuyết mùa đông, thảm thực vật trở nên khô hơn và dễ bắt lửa hơn. Biến đổi khí hậu vì thế đang tác động trực tiếp đến hệ sinh thái núi cao vốn từng được xem là khá an toàn trước cháy rừng. Với người dân Arachova, việc bảo vệ nguồn nước giờ đây đã trở thành trách nhiệm chung của cả cộng đồng.

Bà Aktida Koritou, chủ một nhà hàng địa phương, cho biết toàn bộ nguồn nước của thị trấn đều phụ thuộc vào tuyết tan. "100% nguồn nước của Arachova đến từ tuyết tan. Vì thế người dân luôn cố gắng tiết kiệm nước, đặc biệt vào mùa hè khi nguy cơ thiếu nước cao nhất."

Những nỗ lực thích ứng đang được triển khai, từ xây dựng các đập chứa nước quy mô nhỏ đến các biện pháp giữ tuyết lâu hơn tại khu trượt tuyết. Song các chuyên gia cho rằng, về lâu dài, việc cắt giảm phát thải khí nhà kính vẫn là giải pháp căn cơ nhất để làm chậm tốc độ nóng lên toàn cầu.

Trên những ngọn núi của Hy Lạp, tuyết đang dần biến mất. Nhưng cùng với đó là một thông điệp ngày càng rõ ràng hơn: bảo vệ môi trường không còn là lựa chọn của tương lai, mà là yêu cầu cấp bách của hiện tại. Bởi mỗi lớp tuyết mất đi hôm nay có thể đồng nghĩa với một phần nguồn nước, hệ sinh thái và sinh kế của con người bị mất đi trong ngày mai.