Cộng đồng quilombo ở Brazil nỗ lực bảo vệ rừng

Giữa khu rừng Amazon rậm rạp, ông Zaqueu Belém Araújo khéo léo gấp một chiếc lá cây acai thành vòng tròn, đặt vào chân trần rồi nhanh chóng leo lên thân cây cao vút.

Đây là cách thu hoạch acai đã được người quilombo gìn giữ qua nhiều thế hệ, một phương pháp thủ công, không làm tổn hại đến cây rừng.

Không chặt phá, không khai thác tận diệt. Với họ, mỗi cây rừng còn đứng vững cũng đồng nghĩa với một nguồn sống được duy trì.

Itacoa-Miri là một cộng đồng quilombo với khoảng 500 cư dân, họ là hậu duệ của những nô lệ châu Phi từng chạy trốn khỏi các đồn điền trong thời kỳ thuộc địa, sinh sống dựa vào rừng qua nhiều thế hệ.

Với cộng đồng quilombo, bảo vệ rừng không thể tách rời quyền sở hữu đất đai.

Tại Brazil, vùng Amazon có gần 2.500 cộng đồng quilombo, nhưng chỉ hơn 250 cộng đồng được nhà nước chính thức đo đạc và công nhận quyền sử dụng đất.

Áp lực từ nông nghiệp công nghiệp, chăn nuôi quy mô lớn và khai thác tài nguyên đang khiến nhiều khu rừng đứng trước nguy cơ bị xâm lấn.

Không chỉ mất đất, một số cộng đồng quilombo còn đối mặt với những dự án có nguy cơ hủy hoại môi trường sống.

Khi rừng và nguồn nước bị đe dọa bởi xung đột đất đai và các dự án phát triển, những sinh kế truyền thống gắn với đánh bắt, trồng trọt và thu hái lâm sản của cộng đồng quilombo cũng đứng trước nguy cơ mai một. Trong bối cảnh thế giới kêu gọi bảo vệ rừng để ứng phó với biến đổi khí hậu, các cộng đồng quilombo tại Brazil vẫn ngày ngày tự mình gánh vác trách nhiệm gìn giữ rừng, giữa nhiều sức ép và rủi ro.

Bảo vệ rừng Amazon không chỉ là trách nhiệm của các quốc gia, mà còn là sự ghi nhận và đồng hành với những cộng đồng đã giữ rừng bằng chính cuộc sống của họ suốt nhiều thế hệ.