Đả thiết hoa - Nghệ thuật biểu diễn pháo hoa của Trung Quốc

Đả thiết hoa (nghĩa là đánh hoa sắt) là màn trình diễn độc đáo thường được tổ chức để mừng Tết Nguyên Đán. Người nghệ nhân sẽ nung chảy sắt đến 1.500 - 1.600 độ C, múc bằng ván gỗ và dùng lực thật mạnh tung lên không trung hay vào một bức tường đá rộng. Tạp chất carbon trong sắt sẽ phản ứng với oxy cùng hiện tượng tán xạ, làm bùng lên một cơn mưa hoa sắt với hàng triệu tia lửa rực rỡ.

Ông Wang de, Nghệ nhân biểu diễn Đả Thiết Hoa - Thị trấn Nam Quan, Tỉnh Hà Bắc: "Khi đứng tung sắt nóng lên cao, tôi cảm giác như đang đắm mình giữa hàng nghìn đóa hoa nở rực rỡ. Tung càng cao thì mưa pháo hoa sẽ càng lớn và bắn ra càng rộng, buổi biểu diễn sẽ càng thành công."

Màn biểu diễn này còn có tên gọi đặc biệt khác là “pháo hoa của người nghèo”. Nó có nguồn gốc từ hàng trăm năm trước ở tỉnh Hà Bắc. Do vào thời đó, pháo hoa thông thường chưa phổ biến và giá cả còn đắt đỏ, những người thợ rèn ở địa phương đã tìm ra giải pháp thay thế khả thi hơn nhưng không kém phần ấn tượng. Một sự kết hợp tuyệt vời giữa tay nghề cao, kĩ thuật biểu diễn và văn hóa dân gian, mang đến cho người xem trải nghiệm mới lạ.

Ông Wang de, Nghệ nhân biểu diễn Đả Thiết Hoa - Thị trấn Nam Quan, Tỉnh Hà Bắc: "Nghề đúc kim loại trước đây vốn rất phát triển. Những người thợ rèn cảm thấy khi họ làm việc, những tia lửa bắn ra trông rất đẹp. Vào thời đó, chỉ có người giàu mới mua được pháo hoa hay pháo nổ, còn người nghèo thì chọn tung sắt nóng chảy lên tường để giả làm pháo hoa. Qua nhiều lần thử nghiệm, mọi người bắt đầu đóng góp sắt vụn, đồ dùng cũ như chảo sắt... nung chảy tất cả để biểu diễn Đả Thiết Hoa. Dần dần, việc này đã hình thành nên một truyền thống."

Để tạo ra "thiết hoa" đủ tiêu chuẩn, sắt nóng chảy phải được nấu từ sắt nguyên chất, chứa nhiều lưu huỳnh và phốt pho. Người nghệ nhân khi biểu diễn sẽ mặc những bộ quần áo từ cotton phủ da cừu, đội mũ bảo hộ và luôn duy trì sự tập trung cao độ, tránh để mạt sắt rơi xuống gây thương tích. Khán giả theo dõi cùng cần giữ khoảng cách an toàn.

Ông Ai Shengjun, Nghệ nhân biểu diễn Đả Thiết Hoa - Huyện Mễ Chi, Tỉnh Thiểm Tây: "Tôi đã theo nghề này được hơn 50 năm. Để biểu diễn được Đả Thiết Hoa cần đáp ứng rất nhiều điều kiện. Cần sử dụng loại sắt phù hợp, nhiệt độ lửa phù hợp. Người biểu diễn luôn phải chú ý đến lò lửa, chỉ có thể sử dụng sắt nóng chảy khi nó chuyển hoàn toàn thành màu trắng."

Trải qua hàng trăm năm, Đả Thiết Hoa vẫn đang tiếp tục được gìn giữ và phát triển. Nhiều người trẻ bắt đầu quan tâm hơn đến việc kế thừa công việc này từ thế hệ đi trước. Những màn biểu diễn cũng dần được hiện đại hóa, kết hợp với những loại hình nghệ thuật khác. Sắt được pha trộn thêm kim loại khác như đồng, nhôm... để tạo pháo hoa nhiều màu sắc.

Và trên hết, đây vẫn là di sản văn hóa phi vật thể đặc sắc của Trung Quốc, như lời chào đón năm mới, cầu chúc may mắn và thành công.

Anh Qin Zepeng, Trưởng nhóm biểu diễn Đả Thiết Hoa: "Chúng tôi đổi mới màn biểu diễn truyền thống bằng cách kết hợp với âm nhạc, ánh sáng và hiệu ứng đặc biệt như laser. Ban đầu, khán giả chủ yếu là người dân địa phương, nhưng dần dần đã có rất nhiều du khách cả trong và ngoài nước yêu thích Đả Thiết Hoa."

Bà Jiang Mingxia, khán giả: "Tôi vô cùng háo hức. Màn biểu diễn rất hoành tráng và tuyệt vời. Đả thiết hoa là loại hình nghệ thuật dân gian, đồng thời cũng là hoạt động để chào đón năm mới, cầu chúc cho mùa màng bội thu và cuộc sống đủ đầy cho tất cả mọi người."