Thứ Năm, 01/10/2026 03:57 GMT+7
  • ANTV
  • Hotline: 0692324026
  • Email: news@antv.gov.vn

Nhân Văn - Tin Cậy - Kịp Thời - Hấp dẫn

Sự kiện

Thế giới

Đất hiếm và độc tố trên dòng sông Mekong

(ANTV) - Sông Mekong từ lâu được mệnh danh là “bếp ăn của thế giới”, nuôi dưỡng hơn 70 triệu tâm hồn tại Đông Nam Á. Thế nhưng, một bóng ma vô hình đang bao trùm lên những dòng sông này, đó là độc tố từ ngành khai thác đất hiếm. Khi nhu cầu về công nghệ cao và vũ khí tăng vọt, những nhánh của sông Mekong đang phải hứng chịu sự đầu độc từ kim loại nặng, đe dọa trực tiếp đến an ninh lương thực toàn cầu và sức khỏe của các thế hệ tương lai.

Ngồi kéo lưới trên chiếc thuyền đuôi dài tại Chiang Saen, miền Bắc Thái Lan, ông Yana thất vọng nhìn mẻ cá ít ỏi. Nhưng điều khiến ông lo sợ hơn cả là liệu có ai còn dám mua chúng. Cơn sốt khai thác đất hiếm không kiểm soát tại Myanmar và Lào đang tạo ra những dòng chảy độc hại. Đất hiếm – thành phần không thể thiếu trong sản xuất điện thoại thông minh, xe điện, cho đến tên lửa Tomahawk hay tiêm kích F-35 – đang trở thành bản án tử cho hệ sinh thái đường thủy.

Ông THANAPOL PENRAT, Nhà nghiên cứu tại Đại học Naresuan, Thái Lan cho biết: “Vấn đề nằm ở tình trạng ô nhiễm nguồn nước xuyên biên giới từ hoạt động khai thác đất hiếm và vàng không được kiểm soát chặt chẽ tại Myanmar. Tôi thực sự lo ngại khi thấy hoạt động này cũng lan rộng sang Lào. Chúng ta đang có thêm những nguồn xả thải khổng lồ khác, tạo ra tác động cộng hưởng cực kỳ nguy hiểm lên sông Mekong.”

Tại phòng thí nghiệm của Đại học Naresuan, những con số thống kê chính là bằng chứng đanh thép nhất. Phân tích những mẫu nước, cá và trầm tích từ các nhánh sông Mekong cho thấy nồng độ cực cao của thạch tín, thủy ngân, chì và cadimi (Cd). Những khối u kỳ dị hay sự biến đổi sắc tố trên vảy cá là dấu hiệu của một hệ sinh thái đang dần kiệt quệ.

Bà WARAKORN MANEECHUKET, Nhà nghiên cứu tại Đại học Naresuan, Thái Lan cho biết: "Chúng tôi phân tích các mẫu cá và trầm tích để xác định dấu hiệu bệnh lý và nồng độ nhiễm độc. Có 4 chỉ số kim loại nặng nguy hiểm đo lường được là thạch tín gây suy nội tạng, thủy ngân phá hủy hệ thần kinh, chì làm suy giảm nhận thức và cadimi tàn phá thận.”

Để tự cứu mình, ngư dân địa phương đang được huấn luyện sử dụng một ứng dụng điện thoại để nhận diện và xây dựng cơ sở dữ liệu về những loại cá nghi nhiễm độc. Nhưng hiểm họa không chỉ dừng lại bên bờ sông. Khi độc tố xâm nhập vào nguồn nước tưới tiêu, nó tấn công thẳng vào chuỗi cung ứng nông sản xuất khẩu đi khắp thế giới. Ông Niwat Royklaew, người đã dành 40 năm bảo vệ sông Mekong, khẳng định ô nhiễm kim loại nặng là mối đe dọa nghiêm trọng nhất với dòng sông – một kẻ thù vô hình.

Ông NIWAT ROYKLAEW, Nhà hoạt động môi trường cho biết: “Chúng ta phải bắt đầu giải quyết vấn đề này ngay lập tức, vì những độc tố này sẽ tồn tại dai dẳng trong nguồn nước. Chỉ riêng việc dừng hoạt động của các mỏ khai thác là không đủ để làm biến mất hoàn toàn các chất độc hại ra khỏi hệ sinh thái.”

Tại vùng núi phía Bắc Thái Lan, các cộng đồng dân tộc thiểu số như người Shan đang đứng trước ngã ba đường. Chính quyền khuyến cáo họ tránh tiếp xúc với nước sông, nhưng với những người nông dân sống nhờ đất, nhờ nước, điều đó là không thể.

Bà SANGRAWEE SUWEERAKARN, Tổ chức Romphothi - Nhóm vận động cho cộng đồng người Shan cho biết: “Nếu tình trạng nhiễm độc tiếp diễn, thế hệ trẻ chắc chắn sẽ phải bỏ xứ mà đi. Họ không thể tiếp tục cuộc sống làm nông khi nguồn nước nguồn nước vốn là mạch máu không còn an toàn nữa.”

Đất hiếm là xương sống của công nghệ cao và quốc phòng hiện đại. Trong cuộc đua tích trữ nguyên liệu của các cường quốc, nhu cầu khai thác sẽ còn tăng vọt. Đó là tín hiệu đáng báo động cho sông Mekong. Nếu không có một cơ chế kiểm soát xuyên quốc gia, cái giá phải trả cho sự tiến bộ công nghệ có thể chính là sự hủy diệt của dòng sông đang nuôi sống cả vùng Đông Nam Á.

Tin cùng chuyên mục

Tin mới nhất

Mái ấm nhân ái - hữu nghị nuôi dưỡng các em nhỏ khó khăn

Mái ấm nhân ái - hữu nghị nuôi dưỡng các em nhỏ khó khăn

Xã hội 30/09/2026

(ANTV) - Từ năm 2025, công an tỉnh Điện Biên đã xây dựng và triển khai mô hình Con nuôi Công an Điện Biên, trong đó, xây dựng Mái ấm nhân ái – hữu nghị, với 50 em học sinh được nhận nuôi, ở đây có 38 em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, một số em có người thân đã từng lầm lỗi, có những em được sinh ra và lớn lên giữa những nguy cơ tiềm ẩn, đó là những tư tưởng lệch lạc, khả năng bị lôi kéo, dụ dỗ bởi các đối tượng xấu.

Khởi tố 2 bị can trốn thuế tại Đồng Tháp

Khởi tố 2 bị can trốn thuế tại Đồng Tháp

Pháp luật 30/09/2026

(ANTV) - Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về Tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường, Công an tỉnh Đồng Tháp đã tống đạt quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Trương Thị Bích Phượng (sinh năm 1976) và Phan Trường Thịnh (sinh năm 2002) cùng trú phường Mỹ Phong, tỉnh Đồng Tháp về tội trốn thuế.

Khởi tố thêm 2 bị can vụ nâng khống giá thực phẩm ở trường học

Khởi tố thêm 2 bị can vụ nâng khống giá thực phẩm ở trường học

Pháp luật 30/09/2026

(ANTV) - Mở rộng điều tra vụ án xảy ra tại Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THCS và THPT Yên Lập, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Phú Thọ đã khởi tố bị can, ra lệnh cấm đi khỏi nơi cư trú, đồng thời khám xét nơi ở và nơi làm việc đối với Trần Thị Minh Luyện, thủ quỹ và Phạm Thị Tâm, cán bộ y tế, thành viên Ban quản lý bếp ăn để làm rõ hành vi nâng khống giá thực phẩm, giữ lại hơn 482 triệu đồng tiền ăn của học sinh để chi tiêu nội bộ.

Đại tướng Lương Tam Quang tiếp Trưởng đoàn các nước ASEAN dự Hội nghị về đấu tranh với tội phạm truy nã

Đại tướng Lương Tam Quang tiếp Trưởng đoàn các nước ASEAN dự Hội nghị về đấu tranh với tội phạm truy nã

Chính trị 30/09/2026

(ANTV) - Sáng ngày 30/9, Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an tiếp xã giao Trưởng đoàn các nước ASEAN sang dự Hội nghị lãnh đạo cơ quan thực thi pháp luật các nước ASEAN về hợp tác đấu tranh với tội phạm truy nã do Bộ Công an Việt Nam chủ trì tổ chức tại Thủ đô Hà Nội. Cùng dự có Thượng tướng Lê Văn Tuyến, Ủy viên TW Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an.

Nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động đấu thầu

Nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động đấu thầu

Kinh tế 30/09/2026

(ANTV) - Trước đó, tiếp tục thực hiện chương trình Phiên họp thứ 6 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, sáng nay (30/9), Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi).

Thúc đẩy hợp tác thực thi pháp luật Việt Nam – Brunei

Thúc đẩy hợp tác thực thi pháp luật Việt Nam – Brunei

Chính trị 30/09/2026

(ANTV) - Ngày 30/9, tại Hà Nội, Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an đã tiếp ngài Dato Seri Setia Awang Haji Sufian bin Haji Sabtu, Bộ trưởng Văn phòng Thủ tướng phụ trách an ninh và pháp luật kiêm Chủ tịch Ủy ban An ninh quốc gia Brunei Darussalam, nhân dịp sang Việt Nam tham dự Hội nghị lãnh đạo cấp cao cơ quan thực thi pháp luật các nước ASEAN về hợp tác đấu tranh với tội phạm truy nã.

Thúc đẩy hợp tác khu vực về phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia, tội phạm truy nã

Thúc đẩy hợp tác khu vực về phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia, tội phạm truy nã

Chính trị 30/09/2026

(ANTV) - Sau Lễ khai mạc Hội nghị lãnh đạo cấp cao cơ quan thực thi pháp luật các nước ASEAN về hợp tác đấu tranh với tội phạm truy nã, Thượng tướng Lê Văn Tuyến, Ủy viên TW Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an chủ trì Phiên họp toàn thể của Hội nghị. Phiên họp toàn thể đạt được nhiều kết quả thiết thực, đóng góp tích cực vào việc củng cố quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa các nước thành viên ASEAN, cũng như vào hòa bình, ổn định và thịnh vượng chung của khu vực và thế giới.

Thống nhất các giải pháp chiến lược nhằm nâng cao hiệu quả hợp tác phòng, chống tội phạm truy nã

Thống nhất các giải pháp chiến lược nhằm nâng cao hiệu quả hợp tác phòng, chống tội phạm truy nã

Chính trị 30/09/2026

(ANTV) - Phát biểu Bế mạc Hội nghị lãnh đạo cấp cao cơ quan thực thi pháp luật các nước ASEAN về hợp tác đấu tranh với tội phạm truy nã, Thượng tướng Lê Văn Tuyến, Ủy viên TW Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an khẳng định, trên tinh thần hữu nghị và hợp tác của ASEAN, Hội nghị đã đạt được nhiều kết quả rất tích cực, đáng ghi nhận.

Xem thêm