Guimarães và nỗ lực trở thành Thủ đô Xanh châu Âu 2026

Tọa lạc ở phía tây bắc Bồ Đào Nha, Guimarães là thành phố có lịch sử hàng nghìn năm. Khu trung tâm với những quảng trường và con phố lát đá được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới từ năm 2001. Nhưng thành phố lịch sử này đang phải đối mặt với một thách thức mới: những mùa hè ngày càng nóng, với nhiệt độ có thể lên tới 40 độ C.

Guimarães bắt đầu chiến dịch ứng cử danh hiệu Thủ đô Xanh từ năm 2013 và phải trải qua ba lần ứng cử trước khi thành công. Ủy ban châu Âu đánh giá thành phố trên nhiều tiêu chí, từ chất lượng không khí, nước, đa dạng sinh học đến quản lý rác thải và khả năng ứng phó với biến đổi khí hậu.

Một trong những trọng tâm của Guimarães là xây dựng mạng lưới hành lang xanh, kết nối công viên, sông ngòi, đất nông nghiệp và rừng. Thành phố cũng phục hồi các bờ sông bằng cách loại bỏ cây xâm lấn, trồng các loài bản địa và tạo những tuyến đường dành cho người đi bộ. Các con sông không chỉ trở thành không gian sinh thái mà còn giúp làm mát đô thị.

Tại Phòng thí nghiệm Cảnh quan, các nhà nghiên cứu thường xuyên theo dõi chất lượng nước bằng cách kiểm tra cả các chỉ số hóa học lẫn những sinh vật sống trong sông. Sự xuất hiện của ấu trùng chuồn chuồn được xem là một dấu hiệu cho thấy nguồn nước đang ở tình trạng tốt.

Giảm rác thải cũng là một phần quan trọng trong chiến lược. Thành phố tăng cường tái sử dụng vật liệu, thu gom chất hữu cơ để đưa trở lại đất và khuyến khích các doanh nghiệp áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn.

Tại nhà hàng A Cozinha, bếp trưởng cho biết mỗi thực đơn chỉ tạo ra khoảng 14gram rác thải.

Những nỗ lực phủ xanh cũng đang cho thấy hiệu quả. Một nghiên cứu sử dụng dữ liệu vệ tinh trong 10 năm cho thấy tại những khu vực được triển khai mái nhà xanh và vườn đô thị, nhiệt độ bề mặt có thể giảm tới 2,49 độ C.

Diện tích đất có thảm thực vật của toàn thành phố cũng tăng từ 155 km² năm 2013 lên 172 km² năm 2023. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cảnh báo diện tích xanh có thể giảm trở lại trong những năm tới nếu không có thêm các chính sách môi trường mạnh mẽ.

Danh hiệu Thủ đô Xanh châu Âu chỉ kéo dài một năm. Nhưng điều Guimarães muốn để lại không chỉ là một danh hiệu, mà là một thành phố có khả năng chống chịu tốt hơn với biến đổi khí hậu – và vẫn đáng sống trong những mùa hè ngày càng nóng hơn.