Lỗ hổng an ninh y tế trong chiến dịch chống Ebola

Trong an ninh y tế, các trung tâm điều trị chuyên sâu là lá chắn tối thượng để cô lập mầm bệnh nguy hiểm. Thế nhưng tại thành phố Bunia, Cộng hòa Dân chủ Congo, lá chắn này đang bị vô hiệu hóa khi người dân chủ động né tránh hệ thống y tế công lập vì nỗi sợ hãi lây nhiễm. Cuộc chiến chống Ebola đang bị đẩy vào một thế trận ngầm đầy rủi ro.

Các phòng khám tư nhân nằm sâu trong khu dân cư giờ đây trở thành tuyến đầu tiếp nhận bệnh nhân. Sự dịch chuyển luồng dịch tễ này đang trực tiếp phá vỡ quy trình kiểm soát khủng hoảng của chính quyền. An ninh dịch tễ bị đe dọa nghiêm trọng khi cơ chế "giám sát và chuyển tuyến" bị đứt gãy.

Bác sĩ Sila Jakwonga, Giám đốc, Phòng khám tư Citadelle cho biết, thực tế cho thấy nhiều bệnh nhân có tâm lý né tránh, từ chối tiếp cận các bệnh viện đa khoa nơi có Trung tâm Điều trị Ebola. Bên cạnh đó, các ca nghi nhiễm khi đến khám thường không tự ý thức được tình trạng bệnh của mình. Thách thức lớn nhất đối với nhân viên y tế là khi phát hiện ca nghi nhiễm, cơ sở y tế tuyến dưới lại thiếu hụt hoàn toàn phương tiện vận chuyển chuyên dụng để chuyển tuyến an toàn, dẫn đến nguy cơ mất dấu ca bệnh rất cao.

Bản thân các phòng khám tư nhân này lại là những mắt xích yếu nhất trong chuỗi an ninh y tế. Thiếu nguồn lực, thiếu trang thiết bị và không có đồ bảo hộ tiêu chuẩn, những cơ sở này đang đối mặt với nguy cơ trở thành ổ lây nhiễm chéo cho cả nhân viên y tế và cộng đồng.

Bác sĩ Jean Marc Shimbi, Giám đốc, Phòng khám tư Marie Claire Vandekerckhove cho biết, hiện tại chúng tôi phải hoàn toàn dựa vào nguồn lực của chính mình. Chúng tôi tự phân bổ kinh phí để mua sắm thiết bị bảo hộ cá nhân, tích cực tìm kiếm nguồn cung găng tay, clo cũng như các vật tư cần thiết để chống dịch.

Khi các ca bệnh "vô hình" trước hệ thống giám sát quốc gia, việc mất dấu F0 là điều tất yếu. Khi xung đột vũ trang và sự hoài nghi của cộng đồng tiếp tục cản trở các đặc vụ y tế, lỗ hổng từ khối tư nhân có thể biến đợt bùng phát cục bộ này thành một cuộc khủng hoảng dịch xuyên biên giới. An ninh y tế không thể vững chắc nếu thiếu đi niềm tin của công chúng và sự đồng bộ trong quản lý. Giờ là lúc cần một chiến lược can thiệp khẩn cấp để vá lại lỗ hổng này trước khi quá muộn.