Năng lượng xanh trên vùng đất khát

Gió Harmattan nóng bỏng từ sa mạc Sahara đang quét qua vùng Đông Bắc Ghana, báo hiệu cao điểm của mùa khô. Thông thường, đây là thời điểm đất đai bị bỏ hoang, người dân rơi vào cảnh thiếu thốn thực phẩm và nước sạch. Tuy nhiên, trên mảnh đất rộng 5 héc-ta của Hợp tác xã Phụ nữ Kunkua, một nghịch lý đang diễn ra: những luống hành tây và rau xanh vẫn mọc lên tươi tốt dưới cái nắng khắc nghiệt.

Sự thay đổi này không đến từ tự nhiên. Năm 2023, với sự hỗ trợ từ Liên Hợp Quốc, các thành viên hợp tác xã đã quyết định chuyển từ việc chặt cây lấy gỗ, hoạt động vốn làm trầm trọng thêm hạn hán, sang canh tác bằng công nghệ xanh. Sáu tấm pin năng lượng mặt trời cung cấp năng lượng cho máy bơm giếng khoan, mang về 36.000 lít nước mỗi ngày. Hệ thống tưới nhỏ giọt giúp tiết kiệm nước tối đa, biến mảnh đất khô cằn thành nguồn thu nhập ổn định quanh năm cho từng hộ gia đình.

Tuy nhiên, Kunkua chỉ là một điểm sáng hiếm hoi. Cách đó không xa, nhiều nông dân canh tác nhỏ lẻ như anh Adongo vẫn đang mắc kẹt với máy bơm dùng dầu diesel lỗi thời.

Nhận diện được rào cản này, năm ngoái, Chính phủ Ghana đã khởi động chương trình nhằm lắp đặt khoảng 3.500 máy bơm năng lượng mặt trời kèm giếng khoan, đảm bảo việc tưới tiêu cho 400.000 héc-ta đất đến cuối năm 2028.

Điểm đặc biệt nhất tại Kunkua chính là sự gắn kết cộng đồng. Không chỉ làm nông, hợp tác xã còn thiết lập một ngân hàng tiết kiệm tự quản. Mỗi thứ Bảy, các thành viên có thể gửi khoản thu nhập dư thừa vào quỹ chung, tạo nguồn vốn vay cho những ý tưởng kinh doanh mới.

Câu chuyện tại Kunkua là một trong những lời giải cho bài toán thích ứng với biến đổi khí hậu. Khi công nghệ xanh kết hợp với mô hình hợp tác xã bền vững, những cộng đồng từng bị gạt ra lề xã hội đã có thể tự đứng vững, ngăn chặn làn sóng di cư và hồi sinh sức sống ngay tại quê hương mình.