Nỗ lực bảo tồn rùa biển ở Senegal

Đây là chiếc lồng bảo vệ tổ của rùa, được ông Djibril Diakhaté, 50 tuổi, 1 người dân địa phương tại bờ biển phía Tây Senegal dựng lên để bảo vệ cho những chú rùa con từ khi chúng còn ở trong trứng. Hàng năm, cứ mỗi khi đến mùa sinh sản của rùa, người đàn ông này lại thức trắng đêm tuần tra quanh khu vực làm tổ và ấp trứng của chúng để bảo vệ những chú rùa con sắp ra đời, tránh cho chúng khỏi nguy cơ bị săn bắt bởi những kẻ buôn bán động vật.

Ông Djibril Diakhaté, người dân Senegal cho biết: Tôi luôn bị ám ảnh bởi sự ra đời của những chú rùa. Lần đầu tiên khi chứng kiến một con rùa nở ra, tôi đã khóc vì sự kỳ diệu của tạo hóa. Mẹ của chúng đến chôn những quả trứng dưới bãi cát và bỏ đi không quay lại.

Hàng nghìn con rùa đẻ trứng dọc bờ biển Tây Phi mỗi năm, nhưng hiện nay số lượng rùa sinh sản chỉ còn lại rất ít. Trung bình mỗi năm chỉ có khoảng 2 hoặc 3 con làm tổ và đẻ trứng ở Guéréo, ngôi làng ven biển nơi Diakhaté sinh sống.

Việc gia tăng đánh bắt cá, du lịch và xây dựng đã ngăn cản 3 loài rùa đặc biệt tại Senegal – đều có mặt trong Sách đỏ của Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) làm tổ dọc theo bờ biển. Để có thể bảo vệ tổ của những con rùa một cách tốt nhất, ông Djibril Diakhaté thậm chí còn quyết định chuyển nhà hàng của mình đến nơi khác sau khi phát hiện một tổ rùa ở phía sau quầy bar.

Ông Djibril Diakhaté, người dân Senegal cho biết: Tôi mở nhà hàng đầu tiên của mình ở phía bên kia bãi biển. Một buổi sáng, tôi phát hiện ra một con rùa đã đẻ trứng trong quán của mình. Tôi đã rất ngạc nhiên vì điều đó. Tôi đã đưa nó xuống nước và ngay lập tức báo với các nhân viên lâm nghiệp. Sau đó, tôi đã chuyển nhà hàng của mình đến đây vì rùa là một phần của tự nhiên.

Kể từ khi đại dịch COVID-19 diễn ra, hoạt động đánh bắt và khai thác du lịch giảm đi đã khiến số lượng rùa có thể sinh sản và đẻ trứng tăng lên.

Ông Saliou Mbodji, Đại diện Bảo vệ bờ biển khu vực Somone cho biết: Năm ngoái, chúng tôi có thời gian bị phong tỏa vì đại dịch COVID-19. Biên giới bị đóng cửa nên không có nhiều du khách đến các bãi biển hay khách sạn. Có ít ánh sáng hơn khiến nhiều rùa đến đẻ trứng và làm tổ dọc các bãi biển. Đây là lý do tại sao kể từ năm ngoái, chúng tôi thấy có nhiều rùa biển quay trở lại đây như vậy.

Tuy nhiên, khi mọi thứ bắt đầu trở lại bình thường và du khách quay trở lại sau đại dịch, việc làm tổ của rùa rất có thể lại bị ảnh hưởng. Theo chị Charlotte Thomas, nhà nghiên cứu về rùa thuộc Tổ chức bảo tồn biển ở Dakar, nếu tỷ lệ làm tổ của rùa trở lại mức trước đại dịch, hệ sinh thái xung quanh có thể bị tổn hại vĩnh viễn.

Chị Charlotte Thomas, Điều phối viên Dự án bảo tồn rùa biển: Điều quan trọng cần biết là tất cả các loài rùa ở Senegal và thế giới đều đang bị đe dọa hoặc có nguy cơ tuyệt chủng. Chúng đều năm trong danh sách đỏ và lý do tại sao chúng ta cần bảo vệ loài rùa là vì chúng đóng vai trò dọn dẹp đại dương và thu gom rác thải. Chúng điều tiết tảo biển bằng cách ăn chúng. Nếu những con rùa này biến mất, điều đó sẽ tạo ra sự mất cân bằng trong chuỗi thức ăn và đe dọa toàn bộ hệ sinh thái.

Để bảo tồn loài rùa biển, chị Charlotte Thomas và các cộng sự đã đào tạo cho các nhân viên bờ biển cũng như những người dân địa phương như ông Diakhaté cách chăm sóc và bảo vệ rùa, tuy nhiên điều đó vẫn là chưa đủ. Cần hơn nữa việc tuyên truyền để nâng cao nhận thức của cộng đồng trong việc bảo tồn loài rùa biển nhằm cứu lấy hệ sinh thái của trái đất vốn đang đứng trước nguy cơ bị đe dọa và tổn hại nghiêm trọng./.