Nỗ lực gìn giữ sinh kế tại rừng ngập mặn ở Ghana

Mỗi ngày, bà Beatrice Nutekpor lại len lỏi qua những cánh rừng ngập mặn để thu hoạch hàu mang ra chợ bán. Ở Ghana, nghề nuôi và khai thác hàu từ lâu là nguồn sống chủ yếu, được phụ nữ gìn giữ qua nhiều thế hệ. Hàng trăm phụ nữ Ghana từng được tập huấn phương pháp nuôi hàu thân thiện với môi trường: trồng và bảo tồn rừng ngập mặn, khai thác chọn lọc, nhằm giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu.

Gắn bó với nghề từ năm 15 tuổi, giờ ở tuổi 45, bà Nutekpor vẫn cố gắng duy trì và mong muốn truyền lại cho con gái.

Rừng ngập mặn ven biển không chỉ là “ngôi nhà” của cá và hàu, mà còn ngăn xói mòn, giảm thiểu thiệt hại từ bão, lốc xoáy và nước biển dâng. Nhưng những chương trình hỗ trợ phụ nữ đã phải dừng lại sau khi mất nguồn tài trợ từ Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump. 

Trong bối cảnh Ghana trải qua khủng hoảng kinh tế nặng nề nhất nhiều thập kỷ, phụ nữ như bà Nutekpor buộc phải tự xoay sở để duy trì truyền thống và nuôi sống gia đình. Một chậu hàu bán được khoảng 47 cedi Ghana, tương đương 4 đô la Mỹ, vừa đủ cho bữa cơm và học phí của con. 

Thế nhưng, ô nhiễm, các dự án lấn biến, sự khai thác cây không kiểm soát đã khiến phần lớn diện tích rừng ngập mặn biến mất. Mất rừng, người dân phải lặn sâu tới 9 mét trong nhiều giờ để tìm hàu, chấp nhận rủi ro sinh mạng. Không chỉ mang lại giá trị kinh tế, hàu còn có vai trò lọc nước, giúp hệ sinh thái cửa sông trong lành hơn.

Câu chuyện của những người phụ nữ Ghana là hồi chuông cảnh tỉnh về sự đánh đổi sinh kế khi thiên nhiên bị tàn phá. Do đó, bảo vệ rừng ngập mặn không chỉ là giữ lại nguồn sống cho phụ nữ nghèo khó, mà còn là bảo vệ sự cân bằng sinh thái cho toàn nhân loại trước thách thức biến đổi khí hậu.