Sức sống mới tại những “ngôi làng ma” ở Ấn Độ

Những ngôi nhà hoang phế nằm im lìm giữa đồi núi là hình ảnh quen thuộc tại huyện Almora, bang Uttarakhand – nơi ghi nhận tới hơn 80% dân số trẻ từ 26 đến 35 tuổi rời bỏ quê nhà trong vòng 1 thập kỷ qua. Nông nghiệp bế tắc đã đẩy họ đến các đô thị lớn. Tuy nhiên, câu chuyện đang dần đổi khác.

Sau nhiều năm làm thuê ở Haryana và Punjab, ông Lalit Mohan Lohani quyết định trở về sống gần gia đình và bắt đầu lại từ chính mảnh đất quê hương.

Thành công của ông Lalit có dấu ấn lớn từ Chương trình Ươm tạo Doanh nghiệp Nông thôn (RBI) do chính phủ hỗ trợ. Ông được trang bị kiến thức quản trị, hỗ trợ xây dựng thương hiệu, tiếp cận thị trường, và quan trọng nhất là được đầu tư hệ thống đường ống cùng bể chứa nước — hạ tầng then chốt đảm bảo nguồn tưới ổn định.

Lựa chọn “di cư ngược” như ông Lalit không phải là câu chuyện cá biệt. Anh Pavitra Joshi cũng quyết định rời thành phố trở về Almora để biến dự án nghiên cứu thời đại học của mình thành thương hiệu Kumaon Khand.

Mảnh ghép chiến lược của anh là cây gai dầu – loại cây được bang Uttarakhand hợp pháp hóa trồng trọt từ năm 2018.

Gai dầu lớn rất nhanh, mọc được trên cả những vùng đất cằn cỗi, hầu như không cần tưới nước hay dùng thuốc trừ sâu, và có thể làm nguyên liệu sản xuất mỹ phẩm, dược liệu và vải vóc.

Từ một vài hộ ban đầu, doanh nghiệp của Pavitra hiện đã liên kết với hàng nghìn nông dân. Cây gai dầu không chỉ giúp phục hồi tri thức bản địa mà còn mang lại sinh kế bền vững cho phụ nữ trong vùng.

Trong giai đoạn 2018-2022, gần 300.000 người đã rời bỏ bang Uttarakhand. Nhưng sự xuất hiện của các mầm xanh khởi nghiệp dựa trên các loại cây trồng thích ứng với biến đổi khí hậu đang tạo ra sinh kế tại chỗ, từng bước làm chậm làn sóng di cư.

Giữa cuộc khủng hoảng khí hậu toàn cầu, những “ngôi làng ma” ở Ấn Độ đang chứng minh rằng: Giải pháp phát triển bền vững nhất đôi khi bắt đầu từ chính việc phục hồi và lắng nghe thiên nhiên tại địa phương.