Toàn cảnh bầu cử Tổng thống Nga 2024

Cuộc bầu cử Tổng thống Nga chính thức bắt đầu từ hôm nay (15/3) và kéo dài trong 3 ngày, đang được quốc tế đặc biệt quan tâm.

Trong bài phát biểu ngay trước thềm bầu cử liên bang, đương kim Tổng thống Nga Vladimir Putin đã kêu gọi cử tri trên khắp đất nước, bao gồm cả các vùng lãnh thổ mới sáp nhập, đi bỏ phiếu để xác định rõ ràng tương lai của nước Nga.

Tổng thống Nga Vladimir Putin phát biểu: Các bạn không chỉ bỏ phiếu mà còn phải tuyên bố chắc chắn ý chí và khát vọng của mình, sự tham gia cá nhân của bạn vào sự phát triển hơn nữa của nước Nga, bởi vì cuộc bầu cử là một bước tiến tới tương lai. Tôi xin nói rõ rằng, việc tham gia bầu cử là biểu hiện của tình yêu nước. Người dân Donbass và Novorossiya cần nhận thức rõ điều này khi họ bỏ phiếu thống nhất với Nga trong những điều kiện khắc nghiệt nhất. Điều quan trọng là sự gắn kết, quyết tâm của chúng ta tiến về phía trước cùng nhau. Mỗi lá phiếu mà bạn bỏ ra đều có giá trị và có ý nghĩa. Vì vậy, tôi mong bạn thực hiện quyền bầu cử của mình.

Đây là lần đầu tiên một cuộc bầu cử tổng thống Nga được tổ chức trong ba ngày thay vì một ngày. Định dạng mở rộng cho phép tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu cao hơn và ít gây căng thẳng hơn cho các ủy ban bầu cử địa phương. Theo Ủy ban Bầu cử Trung ương Nga (CEC), có 112,3 triệu cử tri đủ điều kiện tham gia bầu cử ở Nga, các khu vực do Nga kiểm soát ở Ukraine và 1,9 triệu cử tri đủ điều kiện khác sống ở nước ngoài.

Đây cũng là cuộc bầu cử tổng thống đầu tiên sử dụng bỏ phiếu trực tuyến - tùy chọn này sẽ có sẵn ở 27 khu vực của Nga và Crimea. Cuộc bỏ phiếu cũng sẽ diễn ra ở Donetsk, Luhansk, Zaporizhzhia và Kherson - bốn khu vực được Moscow đơn phương sáp nhập vào năm 2022.

Ủy ban bầu cử Trung ương Nga cho biết hơn 1,4 triệu cử tri đã bỏ phiếu sớm. Việc bỏ phiếu sớm bắt đầu từ ngày 25/2 ở những khu vực hẻo lánh, khó tiếp cận; việc bỏ phiếu ở nước ngoài bắt đầu từ ngày 1/3. Dự kiến, kết quả bỏ phiếu sơ bộ sẽ được công bố vào ngày 18/3 và kết quả chính thức được công bố trước ngày 28/3.

Lần đầu tiên kể từ năm 2008, cuộc bầu cử Tổng thống Nga sẽ chỉ có 4 ứng cử viên. Ông Vladimir Putin, 71 tuổi, được liệt kê là một ứng cử viên độc lập và đang tìm kiếm nhiệm kỳ thứ năm sau những thay đổi hiến pháp nhằm đặt lại giới hạn nhiệm kỳ của tổng thống Nga vào năm 2020.

Những ứng cử viên tổng thống khác được đề cử bởi các đảng thân thiện với Điện Kremlin có đại diện trong quốc hội gồm Nikolai Kharitonov của Đảng Cộng sản Nga, Leonid Slutsky của Đảng Dân chủ Tự do theo chủ nghĩa dân tộc, và Vladislav Davankov của Đảng Nhân dân mới. 

Trong cuộc bầu cử Tổng thống Nga gần nhất vào năm 2018, ông Vladimir Putin đã đắc cử với tỉ lệ phiếu bầu 76,7%. Hiện, ông Putin vẫn dành được sử ủng hộ rất lớn của các cử tri Nga và được dự đoán sẽ giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử năm nay.

Dự báo thế áp đảo của nhà lãnh đạo Vladimir Putin

Ông Vladimir Putin được bầu làm tổng thống Nga lần đầu tiên năm 2000 và sau đó tái đắc cử nhiệm kỳ lãnh đạo chính phủ kéo dài 4 năm thêm 3 lần nữa, vào các năm 2004, 2012 và 2018.

Nếu chiến thắng trong cuộc bỏ phiếu lần này, ông Putin sẽ tiếp tục lãnh đạo Nga nhiệm kỳ thứ 5, lần này kéo dài 6 năm theo các sửa đổi Hiến pháp được nước này thông qua năm 2020.

Nhiều nhà quan sát nhận định, viễn cảnh trên khả năng cao sẽ trở thành hiện thực vì ông Putin đang là chính trị gia gần như “bất khả chiến bại” ở xứ sở bạch dương.

Cuộc khảo sát mới nhất do trung tâm Levada ở Moskva thực hiện cho thấy 86% người dân Nga ủng hộ Tổng thống Putin trước thềm bầu cử lần này.

Giới chuyên gia nhận định việc thực hiện những biện pháp củng cố kinh tế, chính trị xã hội trước sức ép từ phương Tây, cũng như trước những biến động của tình hình quốc tế, là một trong những nguyên nhân Tổng thống Putin được dự báo sẽ giành chiến thắng trong cuộc bầu cử lần này. Sau hơn 2 năm xung đột, nền kinh tế Nga vẫn vững vàng và tăng trưởng ở mức khá.

Chính phủ Nga vẫn duy trì được sự ổn định của hệ thống tài chính; khuyến khích và bảo vệ các doanh nghiệp theo chính sách trọng cung để qua đó giúp nền kinh tế đạt mức tăng trưởng khá ấn tượng 3,6% trong năm 2023, cao hơn cả những cam kết của chính phủ.

Hơn thế nữa, hiện không có ứng cử viên tổng thống nào đủ mạnh để thay thế ông Putin. Truyền thông phương Tây cho biết, những ứng cử viên tổng thống Nga đều ủng hộ rộng rãi các chính sách hiện hành của Điện Kremlin, bao gồm cả cuộc chiến ở Ukraine.

Các cuộc bầu cử trước đây cho thấy những ứng cử viên khó có thể có đủ số phiếu để thách thức ông Putin.

Năm 2018, ông Kharitonov, người về thứ 2 trong cuộc bầu cử tổng thống năm đó chỉ giành được 11,8% phiếu ủng hộ, kém xa ông Putin với 76,7% phiếu. Nếu không có gì bất ngờ xảy ra, kết quả này nhiều khả năng sẽ lặp lại năm nay.

Vì tất cả những lí do trên, nhiều nhà phân tích nhận định, ông Putin gần như chắc chắn sẽ thắng cử năm nay. Và cuộc bầu cử tổng thống Nga lần này có thể được coi là một cuộc trưng cầu dân ý “ủng hộ hay phản đối Putin” như mô tả của Abbas Gallyamov, một chuyên gia phân tích chính trị từng đảm trách công việc chấp bút diễn văn cho lãnh đạo Điện Kremlin.