Băn khoăn về những khoản thu đầu năm học

Cứ vào đầu năm học, câu chuyện đóng tiền đầu năm học lại trở thành đề tài nóng. Sau cuộc họp đầu năm học, khi nhà trường công bố các khoản đóng góp, nhiều phụ huynh lại nêu băn khoăn, bức xúc lên mạng xã hội.

Có người che tên trường, có người đăng nguyên văn thông báo. Mỗi bài đăng nhanh chóng nhận hàng trăm bình luận, với rất nhiều bức xúc. Ví dụ tại một Trường Trung học cơ sở trên địa bàn Hà Nội, nhiều phụ huynh phản ánh được vận động đóng góp, mua tivi 100 inch có giá 40 triệu đồng để tặng trường trên tinh thần “tự nguyện” trong dấu ngoặc kép.

Có phụ huynh thì lại chia sẻ về việc đóng các khoản quỹ để mua sắm thiết bị như: tivi, máy chiếu đa vật thể, khay ăn inox phục vụ bán trú, và cả máy tính xách tay trị giá gần 13 triệu đồng cho giáo viên chủ nhiệm.

Trên mạng xã hội, hàng loạt bài viết chia sẻ của phụ huynh, sinh viên tại TP.HCM, Hà Nội phản ánh shock với các khoản thu ngoài học phí của trường đại học – lệ phí nhập học, phí thư viện, kiểm tra tiếng Anh, thi tin học, sử dụng tài liệu thư viện số… số lượng các khoản thu từ vài chục đến hàng trăm nghìn đồng mỗi loại.

Nhiều người đặc biệt bức xúc với khoản “quét trùng lặp” – một loại phí mà không ít sinh viên chưa rõ mục đích, phương thức áp dụng. Cư dân mạng thống kê có những trường thu tới 13 loại phụ phí, với nhiều khoản phí lạ.

Một số cư dân mạng cho rằng việc có những khoản phụ phí là không thể tránh khỏi bởi hiện nay nhiều trường phải tự chủ tài chính. Tuy nhiên, điều này không thể là lý do cho việc thu sai quy định.

Ngày 15/9/2025, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 26 yêu cầu các khoản thu đầu năm học phải được thực hiện minh bạch, không để xảy ra thu vượt, thu sai, thu theo kiểu “áp đặt”, bắt buộc đóng góp mà không rõ ràng, đặc biệt đối với các khoản đóng góp tự nguyện và tài trợ.

Chỉ đạo của Thủ tướng không chỉ nhằm chấn chỉnh tình trạng lạm thu mà còn thể hiện rõ quan điểm nhất quán của Chính phủ: lấy người dân làm trung tâm, sự minh bạch tài chính trong giáo dục.

Đồng tình với chỉ đạo của Thủ tướng, cư dân mạng cho rằng niềm vui chào đón năm học mới sẽ trọn vẹn khi các chính sách được thực thi vừa đúng, vừa đủ, và công bằng với mọi người dân. Và chỉ khi đó chủ trương miễn học phí của Nhà nước mới thực sự phát huy hiệu quả, và “khoản thu đầu năm học” không còn là nỗi lo, gánh nặng vô hình.