Mở làn khẩn cấp - lời giải linh hoạt cho Vành đai 3

Để giải quyết tình thế bức thiết này, đề xuất xóa bỏ làn dừng khẩn cấp, tổ chức lại thành 3 làn xe chạy đang nhận được sự đồng thuận rất lớn từ dư luận, đặc biệt là những người thường xuyên cầm lái. Trong bối cảnh hạ tầng chưa thể mở rộng ngay, việc tận dụng tối đa mặt cắt ngang của cầu được xem là một giải pháp linh hoạt, sát với thực tế để gỡ khó cho bài toán ùn tắc của Thủ đô.

122.600 lượt phương tiện, chúng ta thường nhắc về những con số như 1 sự tự hào. Nhưng con số này thì khác, không phải là một kỷ lục gì đáng tự hào, mà đó là một gánh nặng cho đô thị. Khi đó là số lượng phương tiện mà tuyến vành đai 3 trên cao đang phải gánh mỗi ngày đêm. Gấp 8,1 lần thiết kế cho phép. Hậu quả là thay vì trở thành 1 tuyến kết nối các trục hướng tâm lớn nhất của Thủ đô Hà Nội như mong muốn ban đầu khi xây dựng, thì nó trở thành 1 bãi đỗ xe khổng lồ.

Để giải quyết tình trạng này, thì mới đây, Cục Cảnh sát giao thông đã đưa ra một đề xuất được cho là khá linh hoạt khi xóa bỏ làn dừng khẩn cấp, tổ chức thành 3 làn xe chạy mỗi chiều. Đề xuất này được kỳ vọng sẽ giải cứu con đường thoát cảnh bãi đỗ xe trên cao suốt thời gian dài vừa qua. Ý tưởng này lập tức nhận được cái gật đầu từ những người ngày ngày ôm vô lăng qua tuyến này.

Thời điểm khi tuyến đường này hình thành, Vành đai 3 đúng nghĩa là phần rìa của đô thị. Không cao ốc bủa vây, chưa có những khu dân cư san sát. Việc thiết kế và vận hành theo tiêu chuẩn cao tốc, với hai làn xe chạy và dành riêng một làn cho các tình huống khẩn cấp, là một bài toán quy hoạch hoàn toàn chuẩn xác ở thời điểm đó.

Thế nhưng, tốc độ đô thị hóa đã nhanh chóng "nuốt trọn" Vành đai 3, biến nó thành một tuyến đường nội đô. Khi nhu cầu đi lại hàng ngày của người dân đã quá lớn, thì việc "đóng băng" tới một phần ba diện tích mặt đường cho 1 làn xe gần như không sử dụng đã trở thành 1 điều xa xỉ.

Theo quy định, tốc độ cho phép trên Vành đai 3 trên cao là 80km/h. Nhưng thực tế, con số này từ lâu dường như chỉ còn mang ý nghĩa... tham khảo. Tình trạng ùn tắc liên miên bất kể giờ giấc khiến việc đạp ga lên tới vận tốc tối đa trở thành một điều xa xỉ, phần lớn thời gian các phương tiện chỉ có thể nhích từng mét. Khi bản chất vận hành đã không còn đáp ứng được tiêu chuẩn của một tuyến cao tốc, thì việc cởi trói tư duy, thay đổi cách quản lý cho phù hợp với nhịp độ thực tế của đô thị là một bước đi tất yếu.

Xóa làn khẩn cấp, thêm không gian lưu thông là liều thuốc giảm đau tức thời. Nhưng mặt cầu rộng hơn, xe chạy thoát hơn cũng đồng nghĩa với việc dồn thêm áp lực khổng lồ xuống các lối rẽ và nút giao bên dưới. Chúng ta có thể giải tán được "bãi đỗ xe" trên cao, nhưng lại đối mặt với nguy cơ đẩy điểm ùn tắc từ trên cao xuống mặt đất.

Về lâu dài, tăng làn đường Vành đai 3 bao nhiêu cũng là không đủ nếu dòng xe tải, xe khách quá cảnh vẫn buộc phải mượn đường đi xuyên qua thành phố. Giải pháp cốt lõi vẫn là đẩy nhanh tiến độ Vành đai 4.

Chỉ khi tuyến đường vòng ngoài này sớm thành hình, bóc tách được lượng phương tiện không có nhu cầu vào nội đô, thì căn bệnh ùn tắc của Vành đai 3 mới thực sự được chữa dứt điểm từ gốc, thay vì chỉ quẩn quanh với những giải pháp tình thế.