Xe hợp đồng biến tướng: tiềm ẩn nhiều nguy cơ

Không phải vào bến, không phải chờ xe tại một điểm duy nhất. Với hành khách, chỉ cần lựa chọn giờ và vị trí đón phù hợp là có thể bắt đầu hành trình. Sự thuận tiện là rõ ràng. Còn cách chuyến xe được tổ chức lại là câu chuyện cần làm rõ.

Trên các nền tảng đặt vé, nhiều chuyến xe Phiệt Học được công khai với giờ chạy, giá từng vị trí và nhiều điểm đón tại Hà Nội. Trong vai hành khách, phóng viên liên hệ tổng đài.

“Điểm đón cố định” - chính cách nhân viên nhà xe gọi những vị trí xe sẽ ghé qua trong nội đô. Phóng viên không thuê cả chuyến, không đại diện nhóm khách có sẵn hợp đồng; chỉ đặt một chỗ và được chốt giờ, điểm lên xe.

Đến giờ hẹn, xe xuất hiện. Điểm phóng viên được đón đã là điểm thứ ba của chiếc xe tại Hà Nội. Khoảng 10 phút sau, xe tiếp tục dừng tại 250 Nguyễn Xiển để đón thêm khách. Khi đủ người theo danh sách đặt chỗ, tài xế thu tiền từng hành khách.

Trong cao điểm đi lại dịp nghỉ lễ 2/9, khi lưu lượng phương tiện vốn đã tăng cao, việc xe liên tục dừng đón, trả khách không đúng nơi quy định càng làm gia tăng áp lực lên dòng giao thông, tiềm ẩn nguy cơ ùn ứ.

Đáng chú ý, tình trạng đón, trả khách không đúng vị trí quy định cũng được phóng viên ghi nhận trên một số xe buýt do Phiệt Học khai thác tại địa bàn thành phố Thái Bình cũ.

Còn với hoạt động limousine, việc đón khách trên đường phố mới chỉ là một phần của câu chuyện.

Danh sách hành khách là yêu cầu của vận tải theo hợp đồng. Nhưng trong ghi nhận của phóng viên, khách đã đặt riêng một chỗ, chốt giờ, điểm đón và trả tiền theo người trước khi được bổ sung thông tin cá nhân. Điều này đặt ra câu hỏi: danh sách ấy phản ánh đúng bản chất chuyến xe hợp đồng, hay chỉ là bước hoàn thiện hồ sơ cho một giao dịch vốn đã được tổ chức theo từng hành khách?

Quy định hiện hành không cho phép xe hợp đồng nhận đặt chỗ từng khách ngoài hợp đồng, bán vé, thu tiền ngoài hợp đồng hoặc ấn định hành trình, lịch trình cố định.

Và Phiệt Học không phải trường hợp duy nhất. Trên cùng hành trình, một số nhà xe limousine khác như Hà Hải, X.E Việt Nam cũng tổ chức nhiều khung giờ, điểm đón và nhận đặt chỗ từng hành khách. Khi cách thức này xuất hiện ở nhiều đơn vị, vấn đề không còn là câu chuyện của một nhà xe, mà là nguy cơ xóa nhòa ranh giới giữa xe hợp đồng và tuyến cố định, kéo theo những hệ lụy về trật tự giao thông và môi trường kinh doanh vận tải.

Nhu cầu đi lại tăng cao trong dịp nghỉ lễ khiến những dịch vụ thuận tiện như limousine càng có nhiều khách hàng lựa chọn. Nhưng sự thuận tiện cho một nhóm hành khách không thể đánh đổi bằng việc các tuyến phố trở thành những điểm đón trả khách tự phát, tạo thêm áp lực cho giao thông.

Xe hợp đồng phải hoạt động đúng bản chất của xe hợp đồng. Còn nếu đã bán từng chỗ, chạy theo giờ và đón khách tại những địa điểm cố định, thì câu hỏi về một tuyến vận tải cố định “núp bóng” hợp đồng cần được cơ quan quản lý trả lời và xử lý rõ ràng.