Mới đây, các đơn vị nghiệp vụ của Bộ Công an đã đấu tranh thành công chuyên án 199D, triệt phá thành công xưởng sản xuất, điều chế ma túy từ hóa chất tại Nha Trang, Khánh Hòa, do các đối tượng người nước ngoài tổ chức. Đây được đánh giá là vụ án có quy mô lớn nhất từ trước đến nay, sau hai chuyên án từng được triệt phá tại Kon Tum và Hải Phòng. Theo Thượng tá Nguyễn Thị Thanh Thùy, Phó Trưởng khoa Luật, học viện An ninh nhân dân: chuyên án 199D là một minh chứng rõ ràng cho thấy những cảnh báo lâu nay về nguy cơ tội phạm ma túy nước ngoài lợi dụng lãnh thổ Việt Nam để sản xuất ma túy đã trở thành hiện thực. Với số lượng tang vật lên đến 1,4 tấn ma túy tổng hợp (ketamine) cùng gần 80 tấn hóa chất, tiền chất ma túy và nhiều vật chứng liên quan, nếu không bị triệt phá kịp thời, vụ án có thể mang lại siêu lợi nhuận lên tới hàng nghìn tỷ đồng cho các đối tượng phạm tội.

Điều đáng lo ngại là trong ba vụ án lớn được triệt phá gần đây tại Kon Tum, Hải Phòng và Khánh Hòa, đều có sự tham gia trực tiếp của các đối tượng người nước ngoài trong hoạt động sản xuất ma túy. Đây là dấu hiệu cho thấy tội phạm ma túy xuyên quốc gia đang chuyển hướng từ việc vận chuyển sang trực tiếp sản xuất tại Việt Nam. 

Các đối tượng nước ngoài đã sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi để che giấu hành vi phạm tội. Trong chuyên án 199D, chúng chia nhỏ quy trình sản xuất ma túy thành nhiều công đoạn khác nhau, thuê từng nhóm người riêng biệt thực hiện, từ đó đảm bảo mỗi nhóm không nắm được toàn bộ quá trình sản xuất. Có những người được thuê mà bản thân họ không biết mình đang tham gia vào hoạt động phạm tội.

Địa điểm sản xuất được lựa chọn ở khu vực hẻo lánh, gần nghĩa trang, cách xa khu dân cư, đường đi lại khó khăn. Hoạt động sản xuất chủ yếu diễn ra vào ban đêm hoặc rạng sáng nhằm tránh sự chú ý của người dân. Đặc biệt, để ngụy trang, các đối tượng còn mua số lượng lớn xi măng, vật liệu xây dựng, bố trí hàng rào kiên cố, lắp đặt hệ thống camera dày đặc, nuôi chó dữ… tất cả đều nhằm mục đích đánh lạc hướng lực lượng chức năng.

Một vấn đề được Thượng tá Nguyễn Thị Thanh Thùy đặc biệt nhấn mạnh là tiền chất ma túy – loại hóa chất có tính lưỡng dụng, vừa phục vụ đời sống sản xuất, vừa có thể bị lợi dụng để điều chế ma túy tổng hợp. Hiện nay, Việt Nam vẫn phải nhập khẩu phần lớn tiền chất từ nước ngoài, do đó nếu không kiểm soát chặt chẽ, nguy cơ bị các tổ chức tội phạm lợi dụng là rất lớn.

Mặc dù Chính phủ đã ban hành Nghị định số 57/2022/NĐ-CP quy định danh mục các chất ma túy và tiền chất, song trên thực tế, các đối tượng phạm tội thường xuyên thay đổi công thức điều chế, sử dụng các hóa chất mới chưa được cập nhật vào danh mục hiện hành. Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với các cơ quan chức năng trong việc thường xuyên rà soát, bổ sung danh mục và tăng cường kiểm soát chặt chẽ từ khâu nhập khẩu, cấp phép sử dụng đến công tác hậu kiểm.

Thượng tá Nguyễn Thị Thanh Thùy phân tích, Việt Nam có vị trí địa lý giáp ranh với khu vực Tam giác vàng – điểm nóng ma túy của thế giới, lại có đường biên giới kéo dài, địa hình rừng núi hiểm trở, nhiều đường mòn, lối mở, rất khó kiểm soát. Trong khi đó, lực lượng chuyên trách phòng chống ma túy còn hạn chế về nhân lực, vật lực và phương tiện kỹ thuật.

Ngoài ra, một số sơ hở trong công tác quản lý xuất nhập khẩu, kiểm soát tiền chất, doanh nghiệp, kho bãi… cũng bị các đối tượng lợi dụng để tuồn tiền chất và thiết bị vào lãnh thổ Việt Nam. Các tuyến hàng không, đường biển, bưu chính, thậm chí thương mại điện tử cũng trở thành công cụ để tội phạm thực hiện hành vi vận chuyển, sản xuất ma túy.

Thượng tá Nguyễn Thị Thanh Thùy nhấn mạnh vai trò của công an cấp xã trong việc phát hiện sớm các dấu hiệu tội phạm ma túy. Với đặc thù là lực lượng bám sát địa bàn, công an xã có điều kiện nắm rõ nhân khẩu, hộ khẩu, những người mới đến cư trú hay thuê kho bãi để kinh doanh.

Người dân, đặc biệt là các chủ nhà xưởng, kho bãi cần nâng cao cảnh giác, không dễ dãi cho thuê địa điểm nếu không rõ nhân thân, lai lịch người thuê. Những dấu hiệu đáng ngờ như xây tường rào cao, lắp camera kín, thuê bảo vệ nghiêm ngặt, nuôi chó dữ, vận chuyển vật tư vào ban đêm… cần được chú ý và báo cho cơ quan chức năng kịp thời xử lý.

Mời quý vị và các bạn theo dõi đầy đủ phần chia sẻ của Thượng tá Nguyễn Thị Thanh Thùy trong chương trình phát thanh "Tiêu điểm An ninh - Trật tự" để hiểu rõ hơn về nguy cơ, hệ lụy và các giải pháp phòng ngừa tội phạm ma túy xuyên quốc gia./.