Năm 2016, dư luận chứng kiến nhiều vụ đại án kinh tế được đưa ra xét xử. Điển hình như vụ việc: Tháng 9, Tòa án nhân dân thành phố Hồ Chí Minh tuyên án vụ vi phạm quy định cho vay của các tổ chức tín dụng và Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng xảy ra tại ngân hàng Xây Dựng gây thất thoát 9.000 tỷ đồng. Tuyên phạt Phạm Công Danh mức án 30 năm tù và phải hoàn trả tổng cộng hơn 6.000 tỷ đồng;  tháng 6/2016, cơ quan điều tra Bộ Công an đã hoàn tất kết luận điều tra vụ án Tham ô tài sản và Rửa tiền xảy ra tại Công ty TNHH một thành viên vận tải viễn dương Vinashin (gọi tắt là Vinashin Lines). Theo đó, bị cáo Giang Kim Đạt,  nguyên quyền Trưởng phòng kinh doanh Vinashin Lines bị khởi tố về hành vi lợi dụng chức quyền, tham nhũng. Cơ quan tố tụng cho biết, ngoài tài sản bị thu giữ, Giang Kim Đạt phải bồi thường cho công ty Vinashin Lines số tiền gần 249 tỷ đồng; Tháng 5, Tòa án nhân dân cấp cao tại thành phố Hồ Chí Minh xét phúc thẩm vụ án sai phạm tại Agribank chi nhánh 6 gây thất thoát hơn 900 tỉ đồng… Tuy nhiên, sau các vụ xét xử đại án, số tài sản tham nhũng chưa thể thu hồi hết. Ông Nguyễn Trung Quân, người dân quận Tây Hồ, Hà Nội bày tỏ những suy nghĩ của bản thân trước những thông tin trên: "Thời gian qua làm rất quyết liệt, và chri ra thất thoát rất lớn, nhưng thực tế thu hồi tiền thất thoát không được bao nhiêu, thậm chí có nơi chưa được đồng nào, nên chúng tôi rất băn khoăn".

Việc chưa thể thu hồi toàn bộ tài sản sau các vụ đại án tham nhũng có thể nhắc đến nhiều nguyên nhân. Từ việc các cán bộ có chức, có quyền khi có ý định thực hiện hành vi tham nhũng đã tìm mọi cách tẩu tán tài sản, ngay từ khâu kê khai tài sản đã thiếu minh bạch, công khai; đến việc các cơ quan trách nhiệm thiếu quan tâm đầy đủ đến việc hậu thi hành án. Người dân chỉ quen quan tâm đến bản án xử bao nhiêu năm, có đúng người, đúng tội hay không mà không để ý đến thu hồi được bao nhiêu tài sản.  Ông Nguyễn Văn Ninh, Đảng viên chi bộ 8, phường Xuân Tảo, quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội cho rằng, mặc dù việc thu hồi khó khăn, nhưng nếu Đảng thống nhất cao và có sự ủng hộ của nhân dân thì vẫn sẽ thực hiện được, "Đảng thống nhất cao, làm đến nơi đến chốn, được nhân dân ủng hộ thì thu hồi được vốn".

Nhiều chuyên gia cho rằng cơ chế quản lý tài sản ở nước ta hiện nay còn thiếu minh bạch, các giao dịch kinh tế, dân sự hiện nay vẫn chủ yếu được thực hiện bằng hình thức thanh toán tiền mặt, do đó khó kiểm soát được thu nhập, tài sản của tổ chức, cá nhân và cũng gây khó khăn cho việc áp dụng các biện pháp phong tỏa, kê biên tài sản của cơ quan có thẩm quyền. Quyết liệt hơn với các vụ án tham nhũng, tích cực trong đôn đốc, xác minh, truy tìm tài sản, … là những biện pháp được đề xuất nhằm thực hiện để sớm thu hồi tiền, tài sản cho Nhà nước, nâng cao hiệu quả công tác thi hành án hiện nay.

Mai Hoa