Chăm sóc sức khỏe bằng thực phẩm chức năng đang dần trở nên phổ biến, nhất là với

người dân ở các thành phố lớn ở nước ta hiện nay. Từ 13 cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm chức năng năm 2000, đến cuối 2012 con số này tăng lên thành hơn 1,500 cơ sở, với hơn 5,500 sản phẩm và hơn 3,500 cơ sở với 6,800 sản phẩm năm 2013. Trong đó, 80% sản phẩm thực phẩm chức năng là nhập khẩu – 20% sản phẩm sản xuất trong nước.

Tuy nhiên chất lượng của các loại thực phẩm chức năng vẫn luôn là nỗi băn khoăn của người tiêu dùng. Vụ việc thực phẩm chức năng “Vinaca ung thư Co3.2” của công ty Vinaca được làm từ bột than tre bị phát hiện hồi tháng 4 /2018 đã bộc lộ hàng loạt bất cập trong việc quản lý sản xuất, buôn bán mặt hàng thực phẩm chức năng ở nước ta hiện nay. Ngoài vụ việc của công ty Vinaca, thời gian gần đây, công an Hải Phòng cũng phát hiện, bắt giữ hàng tấn thuốc, thực phẩm chức năng giả.

Dạo một vòng trên các tuyến phố chính của thành phố Hải Phòng, không khó để thấy các quầy thuốc tây y, đông y, các cửa hàng tiện ích hay các siêu thị lớn đều chào bán thực phẩm chức năng với hàng trăm chủng loại như sữa, trà giảm cân, trà thảo dược…. Có nơi, thực phẩm chức năng được quảng cáo công dụng như “thần được” để chữa các loại bệnh từ tim mạch, huyết áp, gút, xương khớp… đến cả bệnh ung thư. Chị Nguyễn Thị Mai, ở phố Lương Khánh Thiện (quận Ngô Quyền) bức xúc cho biết: “Thực sự là không biết đâu mà lần, thật-giả giờ lẫn lộn, người dân chỉ biết mua thôi chứ nào biết là thực phẩm chức năng giả, hay thật. Người dân chúng tôi chỉ biết trông chờ sự vào cuộc đấu tranh quyết liệt của các cơ quan chức năng mà thôi”.

Một vụ việc gây chấn động dư luận cả nước thời gian qua là ngày 15/4/2018, Công an quận Kiến An, TP. Hải Phòng phối hợp với các cơ quan chức năng bất ngờ kiểm tra, phát hiện hơn 1 tấn nguyên liệu và sản phẩm thành phẩm mang nhãn hiệu Vinaca, trong đó có hàng trăm lọ thuốc mang tên “Vinaca ung thư CO3.2” . Chủ cơ sở không xuất trình được giấy tờ, tài liệu và hóa đơn chứng minh nguồn gốc xuất xứ của nguyên liệu, hàng hóa tại cơ sở . Thậm chí trên nhãn mác của các sản phẩm tại đây được giới thiệu với nhiều công dụng rất đặc biệt như: “hỗ trợ điều trị ung thư, u bướu, viêm loét dạ dày, tá tràng, đại tràng; điều chỉnh chức năng tiêu hóa, giảm đầu hơi, đầy khí”; “hấp thụ, giải độc tố, thuốc độc, chất độc, chì, làm sạch các chất độc khác từ bên trong cơ thể” và hàng loạt các bệnh tật khác với nhiều từ còn viết sai cả chính tả. Theo cơ quan công an, cơ sở sản xuất này có 10 công nhân thực hiện việc đóng gói bột than tre, nứa vào viên nang thuốc, dán nhãn mác rồi đóng vào hộp và đưa đi tiêu thụ. Về nguồn gốc của số bột than tre cung cấp cho cơ sở, cơ quan công an cũng xác định là từ công ty Hồng An Phong (xã Hồng Phong, huyện An Dương, Hải Phòng). Công an cũng làm rõ, dù được cấp giấy chứng nhận 6 sản phẩm hóa mỹ phẩm (không phải thực phẩm chức năng), nhưng công ty này đã không sản xuất các sản phẩm mà đã cho công ty Vinaca mượn giấy tờ để tự sản xuất 6 sản phẩm trên. Trong đó, “Vinaca ung thư CO3.2” được giới thiệu có khả năng hỗ trợ chữa bệnh ung thư và một loạt bệnh hiểm nghèo khác. Thượng tá Vũ Văn Thắng-phó trưởng Công an huyện Kiến An cho biết: "Để bắt giữ được đối tượng chủ cơ sở sản xuất thực phẩm chức năng giả này là Nguyễn Xuân Thu, công an đã phải áp dụng đồng bộ nhiều biện pháp nghiệp vụ. Trước khi bị bắt 1 ngày, tại nhà của đối tượng ở quận Kiến An (Hải Phòng), Nguyễn Xuân Thu vẫn còn công khai lên trang cá nhân của mình trên Facebook với tên Nguyễn Thu livestream hơn 3 giờ để giới thiệu sản phẩm Vinaca. Sau đó, dường như linh cảm được biến cố sắp xảy ra với mình nên Nguyễn Xuân Thu đã cùng một số đối tượng liên quan nhanh chóng tìm cách bỏ trốn".

Sự bùng nổ các loại thực phẩm chức năng này tạo cơ hội cho nhiều đối tượng sản xuất, kinh doanh hàng giả, kém chất lượng có đất làm ăn. Đặc biệt, trong thời gian vừa qua, lực lượng quản lý thị trường thành phố Hải Phòng phối hợp cùng lực lượng Công an huyện An Dương đã phát hiện và  bắt giữ hàng tấn thuốc, thực phẩm chức năng, mỹ phẩm giả. Trước đó, ngày 15/6/2017, Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an thành phố Hải Phòng kiểm tra tại Phòng khám đa khoa An Lành, số 59 phố Lâm Tường, phường Hồ Nam (quận Lê Chân), thu giữ hơn 1100 hộp thực phẩm chức năng đóng thành phẩm. Tất cả đều được gắn mác nhập khẩu từ nước ngoài với những nhãn hiệu như VITAMin D3, SINOVIT D3, SINICIT, DOVITA. Một vụ án thực phẩm chức năng giả khác được đấu tranh thành công diễn ra thời gian qua. Khi đó, 2 đối tượng người Trung Quốc tổ chức mua bán thuốc "thận lực phiến" với giá hơn triệu đồng/hộp. Về thực trạng này, Đại tá Lê Nguyên Trường-Trưởng phòng Cảnh sát kinh tế, Công an thành phố Hải Phòng cho biết: “Khi xã hội phát triển, đời sống con người một nâng cao thì nhu cầu bảo vệ chăm sóc sức khỏe cũng vì thế mà phát triển, bởi vậy, các đối tượng đã không từ một thủ đoạn tinh vi nào để qua mặt lực lượng chức năng, đánh vào tâm lý người dân ham rẻ để sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng nhái”. Với giao thông thuận lợi, Hải Phòng là địa bàn để tội phạm trong lĩnh vực y tế tập kết sản xuất thuốc, thực phẩm chức năng giả để vừa cung ứng ra thị trường vừa chuyển đến các địa phương như Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh để tiêu thụ. Như đối tượng Quách Thị Lành, sinh năm 1973, chủ phòng khám đa khoa An Lành, mặc dù mang trên mình một bản án về hành vi mua bán, chế biến tân dược giả, nhưng Lành vẫn quyết không "bỏ nghề". Từ Hà Nội, Lành dạt về Hải Phòng mở phòng khám sau đó núp bóng cơ sở y tế tư nhân này liên tục tổ chức làm giả các loại thực phẩm chức năng để tuồn đi Hà Nội. Theo dữ liệu khai thác từ hệ thống máy vi tính, việc mua bán, sản xuất thuốc diễn ra từ năm 2010 cho đến khi bị lực lượng chức năng bắt giữ thì thị đã sản xuất, bán ra hơn 19 nghìn viên vitamin giả. Nếu các cơ quan chức năng của Hải Phòng không vào cuộc quyết liệt thì hậu quả tới sức khỏe của người tiêu dùng sẽ thật khó lường.

Thu Hiền